Verhalen

Waarom heeft de maan fasen?

Waarom heeft de maan fasen?

Soms staat er een dunne sikkel aan de hemel, soms een hele ronde maan. In nog geen maand doorloopt ze alle fasen en dan begint ze opnieuw. Wat verandert er eigenlijk?

Raad eens: waardoor ontstaat de maansikkel?

De schaduw van de aarde is het niet

Als de schaduw van de aarde de sikkel maakte, zou de maan achter de aarde moeten staan, tegenover de zon. Bij het eerste kwartier staat de maan juist opzij en wijst de aardschaduw helemaal ergens anders heen – toch is de maan half donker.

De helft is altijd verlicht

De zon schijnt op de maan zoals op de aarde: de ene helft heeft dag, de andere nacht. De verlichte helft wijst altijd naar de zon, waar de maan in haar baan ook staat.

Vanaf de aarde zien we maar een stuk

Terwijl de maan rondgaat, kijken we steeds vanuit een andere hoek naar haar verlichte helft. Bij nieuwe maan kijken we van achteren en zien we niets, bij volle maan van voren en zien we alles. Daartussen zien we maar een deel – sikkel, kwartier of bijna de hele schijf.

Probeer het zelf

Laat in een donkere kamer maar één lamp branden en houd een bal met gestrekte arm net boven je hoofd. Draai er langzaam mee rond op je plek. Je ziet er na elkaar een sikkel, een halve en een volle maan op – precies zoals aan de hemel.

Wassend of afnemend?

Teken in gedachten een verticale lijn bij de maan. Als er een D ontstaat, is de maan wassend. Bij een C is ze afnemend. Dat geldt bij ons op het noordelijk halfrond, in Australië is het andersom.

Waarom 29,5 dagen?

Een rondje om de aarde duurt voor de maan 27,3 dagen. Van volle maan tot volle maan gaan er echter 29,5 dagen voorbij: de aarde is intussen een stuk om de zon opgeschoten en de maan moet dat inhalen om weer precies tegenover de zon te staan.

Dus: waarom heeft de maan fasen?

De maan geeft zelf geen licht. De zon verlicht altijd één helft en wij kijken in de loop van de maand vanuit verschillende hoeken naar die helft.