Historie

Dlaczego Księżyc ma fazy?

Dlaczego Księżyc ma fazy?

Raz na niebie widać cienki sierp, innym razem cały okrągły Księżyc. W niecały miesiąc przechodzi przez wszystkie fazy i zaczyna od nowa. Co się na nim właściwie zmienia?

Zgadnij: skąd się bierze sierp Księżyca?

To nie cień Ziemi

Gdyby sierp robił cień Ziemi, Księżyc musiałby być za Ziemią, naprzeciw Słońca. Tymczasem w pierwszej kwadrze Księżyc jest z boku, a cień Ziemi pada zupełnie gdzie indziej – a mimo to Księżyc jest w połowie ciemny.

Słońce zawsze oświetla połowę

Słońce świeci na Księżyc tak samo jak na Ziemię: na jednej jego połowie jest dzień, na drugiej noc. Oświetlona połowa jest zawsze zwrócona do Słońca, niezależnie od tego, gdzie Księżyc jest na swojej orbicie.

Z Ziemi widzimy tylko kawałek tej połowy

Gdy Księżyc krąży wokół Ziemi, patrzymy na jego oświetloną połowę za każdym razem pod innym kątem. W nowiu patrzymy na nią od tyłu i nie widzimy nic, w pełni od przodu – całą. Pomiędzy widzimy tylko część: sierp, kwadrę albo prawie całą tarczę.

Sprawdź to sam

Zostaw w ciemnym pokoju zapaloną tylko jedną lampę i trzymaj piłeczkę w wyciągniętej ręce trochę nad głową. Powoli obracaj się z nią w miejscu dookoła. Zobaczysz na niej po kolei sierp, połówkę i pełnię – dokładnie jak na niebie.

Przybywa czy ubywa?

Dorysuj w myślach do Księżyca pionową kreskę. Gdy powstanie litera D, Księżyca przybywa. Gdy C – Księżyca ubywa. Tak jest u nas, na półkuli północnej; w Australii jest odwrotnie.

Dlaczego 29 i pół dnia?

Księżyc okrąża Ziemię w 27,3 dnia. Od pełni do pełni mija jednak 29,5 dnia: Ziemia w tym czasie przesuwa się po swojej drodze wokół Słońca i Księżyc musi nadrobić kawałek, żeby znów znaleźć się dokładnie naprzeciw Słońca.

Więc dlaczego Księżyc ma fazy?

Księżyc sam nie świeci. Słońce zawsze oświetla jego połowę, a my w ciągu miesiąca patrzymy na nią pod różnymi kątami.