Hikâyeler

Ay’ın hep aynı yüzünü neden görüyoruz?

Ay’ın hep aynı yüzünü neden görüyoruz?

Ay, Dünya’nın etrafında dolanıyor ama bize hep aynı yüzünü çeviriyor. Yoksa hiç dönmüyor mu?

Tahmin et: Ay kendi ekseni etrafında dönüyor mu?

Dönmeseydi

Ay’ın kendi ekseni etrafında hiç dönmediğini düşün. O zaman yüzü uzayda hep aynı yöne bakardı ve Ay, dolanırken bize her yanını gösterirdi – uzak yüzünü de.

Aslında dönüyor

Ay, Dünya’nın etrafındaki her dolanmasında kendi ekseni etrafında tam bir kez döner; bu yaklaşık 27 gün sürer. Yani dolanma hızıyla aynı hızda dönüyor – bu yüzden yüzü hep Dünya’ya bakıyor.

Kendin dene

Odanın ortasına bir sandalye koy ve yüzün hep ona dönük, etrafında yürü. Bir turun sonunda odanın dört duvarına da sırayla baktın – yani aynı anda kendi etrafında da bir kez döndün.

Uzak yüz karanlık demek değil

Ay’ın öbür yüzüne “karanlık yüz” denir ama doğrusu uzak yüzdür. Güneş ona da bizim gördüğümüz yüze olduğu kadar ışık verir. Ay’ın Dünya ile Güneş arasında olduğu yeni ayda bu yüzün tamamı aydınlıktır – biz sadece buradan göremeyiz.

Yarıdan fazlasını görüyoruz

Ay yörüngesinde elips çizer; bazen daha hızlı, bazen daha yavaş ilerler ama dönüşü hep aynı hızdadır – böylece kenarının biraz ardına bakabiliriz. Üstelik ekseni yörüngesine göre biraz eğiktir; bu yüzden bize bazen kuzeyini, bazen güneyini daha çok çevirir. Zamanla yüzeyinin yaklaşık %59’unu görürüz.

Peki neden?

Ay, kendi ekseni etrafında, Dünya çevresindeki dolanma hızıyla tam olarak aynı hızda döner. Bu yüzden bize hep aynı yüzünü çevirir.