Mật mã Caesar

Mật mã Caesar là một mật mã rất đơn giản mà Julius Caesar đã dùng trong thư từ quân sự.

Nguyên tắc mã hoá

Mật mã có thể dùng với bảng chữ cái bất kì, nhưng thường ta dùng bảng chữ cái Latinh 26 chữ cái ab…yz (không có dấu, như bảng chữ cái tiếng Anh). Mật mã Caesar cổ điển thực hiện như sau: mỗi chữ cái của bản rõ được “dịch” đi 3 chữ cái về phía sau. Như vậy, thay cho chữ “a” ta viết chữ “d”, thay cho chữ “b” ta viết chữ “e”, v.v. Khi đã đến cuối bảng chữ cái, ta quay lại từ đầu – nên chữ “z” được mã hoá thành chữ “c”. Toàn bộ phép dịch được cho trong bảng sau:

Dòng thứ nhất là các chữ cái của bản rõ, dòng thứ hai là các chữ cái của bản mã. Chẳng hạn, từ “chao” được mã hoá thành “fkdr”.

Mở rộng mật mã Caesar

Tương truyền Caesar luôn dịch đúng 3 chữ cái, còn ta có thể mở rộng mật mã Caesar thành phép dịch đi một số chữ cái tuỳ ý. Khi đó khoá mã là chữ cái mà chữ “a” biến thành sau khi mã hoá. Như vậy, mật mã Caesar gốc là phép dịch 3 chữ cái, ứng với khoá “d”, vì “a” được mã hoá thành “d”. Trong các bảng minh hoạ, khoá được in đậm. Bạn có thể tạo bảng ứng với khoá tuỳ ý:

Mã hoá thực hiện như trên: tìm chữ cái ở dòng trên rồi thay bằng chữ cái tương ứng ở dòng dưới. Giải mã làm theo chiều ngược lại: tìm chữ cái ở dòng dưới rồi thay bằng chữ cái ở dòng trên.

Ví dụ giải mã: cho bản mã “dwjke”, cần giải mã với khoá w. Tạo bảng với khoá “w” rồi tìm các chữ “dwjke” ở dòng dưới. Ở dòng trên ta đọc được văn bản gốc: “hanoi”.

Công cụ mã hoá và giải mã mật mã Caesar trực tuyến

Cuối cùng, bạn có thể mã hoá rồi giải mã một văn bản bất kì với khoá tuỳ ý: