Động học và động lực học
Đại lượng vật lí và đơn vị
Đại lượng vật lí và đơn vị là gì, hệ đơn vị SI, các tiền tố từ micro đến giga, luỹ thừa của 10 và cách đổi đơn vị, kể cả từ km/h sang m/s. Kèm máy tính.
Đại lượng vô hướng và đại lượng vectơ
Đại lượng vô hướng khác đại lượng vectơ ở điểm nào, cách cộng vectơ và nhân vectơ với một số, cách phân tích vectơ thành các thành phần nhờ sin, côsin và định lí Pythagore.
Chuyển động và đứng yên
Vì sao chuyển động và đứng yên có tính tương đối, hệ quy chiếu, chất điểm và quỹ đạo là gì, quãng đường khác độ dịch chuyển ở điểm nào và các loại chuyển động.
Tốc độ và vận tốc
Tốc độ là gì và tính thế nào, tốc độ trung bình và tốc độ tức thời, vì sao đi 60 km/h, về 40 km/h không cho trung bình 50 và vì sao vận tốc là vectơ. Kèm máy tính.
Chuyển động thẳng đều
Chuyển động với tốc độ không đổi trên đường thẳng: công thức s = v·t và s = s₀ + v·t, vì sao đồ thị quãng đường là đường thẳng có độ dốc bằng tốc độ, và cách đọc quãng đường từ đồ thị vận tốc.
Cách giải bài tập động học và động lực học
Các bước giải bài tập vật lí: tóm tắt đề bài, đổi đơn vị, vẽ hình, giải tổng quát, kiểm tra đơn vị, ước lượng kết quả và những lỗi hay gặp.
Bài toán chuyển động
Cách giải các bài toán chuyển động: hai ô tô chạy ngược chiều, đuổi kịp nhau, đoàn tàu qua đường hầm và tàu thuỷ xuôi dòng, ngược dòng. Giải bằng phương trình và bằng giao điểm của đồ thị.
Gia tốc
Gia tốc là gì và vì sao đo bằng m/s². Công thức a = Δv/Δt, tăng tốc và phanh, gia tốc ở chỗ rẽ qua ví dụ vòng xuyến và sự quá tải tính theo bội số của g.
Chuyển động thẳng nhanh dần đều
Chuyển động với gia tốc không đổi: công thức v = v₀ + at và s = v₀t + ½at² rút ra từ diện tích dưới đồ thị vận tốc, đồ thị quãng đường là parabol và hệ thức v² = v₀² + 2as.
Phanh và quãng đường phanh
Ô tô dừng lại ở đâu: quãng đường phản ứng, quãng đường phanh và tổng quãng đường. Vì sao tốc độ gấp đôi thì quãng đường phanh gấp 4. Kèm máy tính.
Sự rơi tự do
Vì sao trên Mặt Trăng chiếc búa và chiếc lông chim rơi nhanh như nhau. Sự rơi tự do với gia tốc g, công thức tính vận tốc và độ cao, cái giếng, cú nhảy cầu và máy tính.
Tổng hợp chuyển động
Các chuyển động được tổng hợp thế nào: đi bộ trên thang cuốn, chiếc thuyền qua sông bị dòng nước cuốn và mưa rơi xiên nhìn từ ô tô. Nguyên lí độc lập của các chuyển động và cách tính từng bước.
Chuyển động tròn đều
Cách mô tả chuyển động tròn: chu kì và tần số, góc tính bằng radian, tốc độ góc và hệ thức v = ωr. Vì sao mép vòng quay ngựa gỗ chạy nhanh hơn những chỗ gần tâm.
Gia tốc hướng tâm
Vì sao vật chuyển động trên đường tròn có gia tốc dù luôn chạy nhanh như nhau. Công thức a = v²/r = ω²r, cách suy ra từ hình vẽ và các ví dụ về khúc cua, Trái Đất và máy giặt.
Lực
Lực là gì, 1 niutơn lớn bao nhiêu, cách tổng hợp và phân tích lực. Hợp lực, sự cân bằng lực và vì sao không thể căng thẳng sợi dây treo đèn.
Định luật I Newton
Định luật quán tính: vì sao vật không chịu hợp lực thì đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều. Xe buýt, rút khăn trải bàn dưới bát đĩa, dây an toàn và hệ quy chiếu quán tính.
Định luật II Newton
Định luật F = m · a: cách tính gia tốc từ lực và khối lượng và ngược lại. Khối lượng là số đo mức quán tính, định nghĩa niutơn và vì sao vật nặng và vật nhẹ rơi như nhau.
Định luật III Newton
Lực và phản lực: vì sao lực bao giờ cũng xuất hiện thành từng cặp trên hai vật khác nhau. Nghịch lí con ngựa và cỗ xe, đi bộ, bơi, tên lửa và quyển sách trên bàn.
Trọng lực và trọng lượng
Khối lượng khác trọng lượng ở điểm nào, trọng lực và công thức của nó, chiếc cân trong phòng tắm chỉ gì, phản lực pháp tuyến và vì sao trong thang máy đang bắt đầu đi lên ta nặng hơn.
Động lượng và xung lượng của lực
Động lượng p = m · v và xung lượng của lực F · Δt là gì. Vì sao túi khí, đệm và đôi tay thả lỏng làm giảm lực va chạm, và cách viết định luật II Newton qua động lượng.
Định luật bảo toàn động lượng
Vì sao tổng động lượng của hệ kín không thay đổi. Suy ra từ định luật III Newton, sự giật lùi của súng, hai vận động viên trượt băng, va chạm của các toa tàu và tên lửa.
Lực ma sát
Ma sát nghỉ và ma sát trượt, công thức tính lực ma sát và bảng hệ số ma sát. Vì sao cái tủ khó làm cho chuyển động hơn, bánh xe để làm gì và độ giảm tốc khi phanh từ đâu mà có.
Mặt phẳng nghiêng
Cách phân tích trọng lực trên mặt phẳng nghiêng, gia tốc của xe trượt tuyết trên dốc khi có và không có ma sát, và khi nào vật đứng yên. Ví dụ giải từng bước.
Lực hướng tâm
Cái gì giữ vật chuyển động trên đường tròn và với lực bao nhiêu. Công thức F = mv²/r, hòn đá buộc dây, ô tô ở khúc cua, tốc độ lớn nhất theo mặt đường và khúc cua nghiêng.
Lực quán tính
Lực quán tính và lực li tâm là gì, vì sao chỉ người đi cùng mới cảm nhận được chúng và vì sao mô tả từ bên ngoài và từ bên trong cho cùng một kết quả. Tàu hoả, thang máy và vòng quay.
Bài tập động học có lời giải
13 bài tập động học giải từng bước: quãng đường và độ dịch chuyển, tốc độ trung bình, gia tốc, quãng đường phanh, sự rơi tự do, chuyển động tròn và đọc đồ thị.
Bài tập động lực học có lời giải
13 bài tập động lực học giải từng bước: tổng hợp lực, các định luật Newton, thang máy, động lượng và va chạm, ma sát, mặt phẳng nghiêng, khúc cua và lực quán tính.