Równanie płaszczyzny
Płaszczyznę, tak samo jak prostą, możemy opisać na kilka sposobów. Zaczniemy od najprostszego, od równania parametrycznego płaszczyzny.
Równanie parametryczne płaszczyzny
Przypomnijmy sobie najpierw, jak wyznaczaliśmy równanie parametryczne prostej p. Wybraliśmy punkt A, przez który przechodziła prosta p, a potem wektor kierunkowy
Podobnym rozumowaniem możemy dojść do równania płaszczyzny. Do opisania płaszczyzny potrzebujemy dwóch różnych niezerowych wektorów, które nie są współliniowe, tzn. które nie są równoległe, i oczywiście punktu A, przez który ta płaszczyzna przechodzi. Wektory nie mogą być współliniowe po to, żeby nie leżały na jednej prostej. Jedna prosta nie wyznacza nam płaszczyzny, jedna prosta może leżeć w nieskończenie wielu płaszczyznach.
Możemy to ująć też inaczej — prostą potrafimy wyznaczyć za pomocą dwóch różnych punktów A, B. Przez te punkty przechodzi jednak nieskończenie wiele płaszczyzn — jeśli jednak do tych punktów dodamy jeszcze jeden punkt C, który nie leży na prostej AB, to płaszczyznę wyznaczymy już jednoznacznie.
Jeśli więc mamy trzy różne punkty A, B, C, możemy utworzyć dwa różne wektory
Widzimy, że dodając dwa wektory, możemy dostać wektor, który leży „pomiędzy” tymi dwoma wektorami. Dodając kolejno różne wielokrotności wektorów
gdzie X jest jakimś punktem płaszczyzny. Dla każdego punktu płaszczyzny potrafimy znaleźć takie t i s, żeby równanie było spełnione. To równanie możemy jeszcze rozpisać na układ równań. Zakładamy, że X = (x, y, z), A = (a1, a2, a3),
Przykład
Sprawdź, czy na płaszczyźnie wyznaczonej przez punkty A = (2, 3, 4), B = (3, 7, −1), C = (−5, 4, 4) leży punkt Q = (0, 3, 5).
Najpierw ułożymy równanie płaszczyzny. Wyznaczymy wektory
Płaszczyzna przechodzi przez punkt A, więc zapiszemy układ równań:
Teraz sprawdzimy, czy przez tę płaszczyznę przechodzi punkt Q = (0, 3, 5). Zrobimy to tak, że za x,y,z podstawimy właśnie liczby 0, 3, 5 i rozwiążemy układ równań. Dostajemy więc układ:
Z ostatniego równania możemy wyznaczyć t:
Podstawimy t do drugiego równania:
Na koniec podstawimy wartości t i s do pierwszego równania, żeby sprawdzić, czy równość jest prawdziwa:
Równość nie jest prawdziwa, cały układ nie ma więc rozwiązania i punkt Q = (0, 3, 5) nie leży na płaszczyźnie.