เครื่องคิดเลขการเจือจางและการผสมสารละลาย
เมื่อผสมสารละลายสองชนิดเข้าด้วยกัน ตัวละลายไม่ได้หายไปไหน ในของผสมที่ได้มีตัวละลายเท่ากับที่เทลงไปจากทั้งสองภาชนะรวมกันพอดี โจทย์ปัญหาการผสมทั้งหมดอาศัยหลักนี้เพียงข้อเดียว
การเจือจางด้วยน้ำก็เป็นแบบเดียวกัน เพียงแต่ “สารละลาย” ชนิดที่สองเป็นน้ำบริสุทธิ์ที่มีความเข้มข้นเป็นศูนย์
การผสมสารละลายสองชนิด
ใส่ปริมาณเป็นกรัม มิลลิลิตร หรือหน่วยอื่นก็ได้ ขอเพียงให้สารละลายทั้งสองใช้หน่วยเดียวกัน ผลลัพธ์จะออกมาในหน่วยเดียวกันนั้น
ต้องเติมน้ำเท่าใด
ต้องการเจือจางสารละลายให้มีความเข้มข้นต่ำลง
วิธีคำนวณ
ผสมสารละลายมวล m1 ความเข้มข้น c1 กับสารละลายมวล m2 ความเข้มข้น c2 จะได้สารละลาย m1 + m2 ที่มีความเข้มข้น c:
เมื่อเจือจางด้วยน้ำ ตัวละลายยังคงมีเท่าเดิม คือ m1 · c1 เพียงแต่กระจายอยู่ในปริมาณที่มากขึ้น และปริมาณนั้นต้องมากพอให้ความเข้มข้นเป็น c2 จึงต้องเติมน้ำ
ในเครื่องคิดเลขแรก ผสมน้ำเชื่อมความเข้มข้น 40% จำนวน 300 g กับน้ำเชื่อมความเข้มข้น 10% จำนวน 200 g ในน้ำเชื่อมทั้งสองมีน้ำตาล
และของผสมมีมวล 300 + 200 = 500 g ความเข้มข้นของของผสมคือ
ในเครื่องคิดเลขที่สอง มีน้ำส้มสายชูความเข้มข้น 8% อยู่ 500 g และต้องการน้ำส้มสายชูความเข้มข้น 5% สำหรับทำน้ำสลัด ในน้ำส้มสายชูนี้มีกรดอยู่ 500 × 0.08 = 40 g และกรด 40 g นี้ต้องคิดเป็น 5% ของสารละลาย สารละลายจึงต้องมี
หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้าต้องการลดความเข้มข้นลงครึ่งหนึ่ง ให้เติมน้ำครึ่งหนึ่ง ความจริงแล้วต้องเติมน้ำเท่ากับปริมาณสารละลายที่มีอยู่ในภาชนะ น้ำส้มสายชูความเข้มข้น 8% จำนวน 500 g จะกลายเป็นความเข้มข้น 4% เมื่อเติมน้ำ 500 g
เครื่องคิดเลขนี้คิดเป็นร้อยละโดยมวล ใช้กับร้อยละโดยปริมาตรได้เช่นกันแต่จะได้ค่าโดยประมาณ เพราะของเหลวบางชนิดเมื่อผสมกันแล้วมีปริมาตรรวมน้อยกว่าผลบวกของปริมาตรเดิมเล็กน้อย คำอธิบายทั้งหมดพร้อมโจทย์ว่าต้องเติมสารละลายที่เข้มข้นกว่าเท่าใด ดูได้ในบทความการเจือจางและการผสมสารละลาย
สารบัญ: เครื่องคิดเลขอัตราเร็ว เวลา และระยะทาง, เครื่องคิดเลขเพซการวิ่ง, เครื่องคิดเลขอัตราการสิ้นเปลืองเชื้อเพลิงของรถยนต์, เครื่องคิดเลขค่าน้ำมันในการเดินทางด้วยรถยนต์, เครื่องคิดเลขการเจือจางและการผสมสารละลาย