Wektor normalny prostej
Wektor normalny prostej p to wektor, który jest prostopadły do prostej p, a jego współrzędne wynikają z równania ogólnego prostej.
Motywacja
Mamy prostą p, która przechodzi przez punkty A = (0, 1), B = (2, 5). Prosta jest wykresem funkcji y = 2x + 1, więc równanie ogólne prostej ma postać −2x + y − 1 = 0. Rysunek:
Równanie ogólne ma postać Ax + By + C = 0, w naszym przypadku dla równania −2x + y − 1 = 0 zachodzi więc A = −2, B = 1, C = −1 (współczynników A, B nie myl z punktami A, B). Jakie znaczenie geometryczne mają współczynniki A, B? Spróbujmy tak dla zabawy narysować na rysunku wektor
Dość wyraźnie widać, że ten wektor jest prostopadły do prostej p. To nie przypadek: gdybyśmy wzięli dowolne równanie ogólne prostej Ax + By + C = 0, to wektor [A, B] byłby prostopadły do tej prostej. Taki wektor nazywamy wektorem normalnym prostej p.
Własności wektora normalnego
Z własności iloczynu skalarnego wektorów wiemy, że iloczyn skalarny dwóch wektorów jest równy zero wtedy i tylko wtedy, gdy wektory są do siebie prostopadłe. Ponieważ wektor kierunkowy prostej p jest równoległy do prostej p, oznacza to, że każdy wektor kierunkowy prostej p jest prostopadły do wektora normalnego. Jeśli obliczymy wektor kierunkowy z odcinka
Na rysunku:
Gdy trochę pobawimy się iloczynem skalarnym dwóch wektorów, który dla przypomnienia jest zdefiniowany jako
to zauważymy, że jeśli mamy liczby rzeczywiste A, B, to iloczyn skalarny wektorów [A, B] i [−B, A] oraz wektorów [A, B] i [B, −A] zawsze wychodzi zero:
A teraz wróćmy do prostej p danej równaniem ogólnym Ax + By + C = 0 i do wektora normalnego [A,B], który jest prostopadły do tej prostej. Ale chwileczkę! Przecież dzięki poprzedniej własności wiemy, że wektory [−B, A] i [B, −A] mają z wektorem normalnym zerowy iloczyn skalarny, więc wektory [−B, A] i [B, −A] muszą być prostopadłe do wektora normalnego! A ponieważ wektor normalny jest prostopadły do prostej, to wektor prostopadły do niego musi być z kolei równoległy do wyjściowej prostej p! Czad!
Możemy narysować na rysunku wektory
Wyznaczanie równania ogólnego prostej z wektora normalnego i punktu
Wiemy już, że równanie ogólne prostej możemy dość łatwo wyznaczyć z równania parametrycznego. Jeśli znamy wektor normalny
Zostaje nam obliczyć współczynnik C. To równanie opisujące prostą p musi być spełnione dla wszystkich punktów, które leżą na prostej p. Oznacza to, że gdy za x, y podstawimy współrzędne punktu, który leży na prostej p, równość musi być prawdziwa. Wystarczy więc podstawić punkt A, przez który prosta p na pewno przechodzi. Punkt A ma współrzędne A = (5, 13), więc do równania 4x − 6y + C = 0 podstawimy x = 5, y = 13:
Całe równanie ogólne prostej p ma więc postać
Dwa wektory kierunkowe prostej p to
Rozdziały: Równanie parametryczne prostej, Równanie ogólne prostej, Wektor normalny prostej, Równanie kierunkowe prostej, Równanie prostej w przestrzeni