✖

Powłoka liniowa

Jeśli mamy jakiś zbiór wektorów i obliczymy wszystkie ich kombinacje liniowe, dostaniemy powłokę liniową tego zbioru wektorów.

Definicja powłoki liniowej

Weźmy wektory x1, …, xn. Wiemy już, że z tych wektorów możemy złożyć nowy wektor za pomocą kombinacji liniowej. Wybierzemy liczby rzeczywiste a1, …, an i nowy wektor y dostaniemy przez pomnożenie i dodanie

y=a1⋅x1+…+an⋅xn

W ten sposób, jeśli co najmniej jeden z wektorów xi jest różny od wektora zerowego, możemy ze zbioru wektorów x1, …, xn wyprodukować nieskończenie wiele „kolejnych” wektorów — wystarczy tylko odpowiednio wybrać inne współczynniki a1, …, an.

Jeśli będziemy generować wektory dalej i dalej, dostaniemy w końcu wszystkie wektory, które da się otrzymać jako kombinację liniową wektorów x1, …, xn. Taki zbiór nazywamy powłoką liniową wektorów x1, …, xn. Powłokę liniową zbioru wektorów X oznaczamy nawiasami ostrymi: ⟨X⟩. Formalnie moglibyśmy zapisać powłokę liniową tak

⟨x1,…,xn⟩={a1⋅x1+…+an⋅xn|a1,…,an∈R},

jeśli mamy skończoną liczbę wektorów. Jeśli mamy nieskończony zbiór wektorów X, możemy wziąć wszystkie skończone podzbiory Yi ⊆ X, czyli |Yi| = r dla jakiegoś r ∈ ℕ, a powłoką liniową zbioru X byłaby wtedy suma wszystkich zbiorów ⟨Yi⟩.

Przykład

Zostaniemy przy ulubionej przestrzeni liniowej ℝ3. Wybierzemy zbiór jednoelementowy X1 = {(1, 2, 1)} i pytamy, jaka jest powłoka liniowa tego zbioru. Są to wszystkie kombinacje liniowe wektora (1, 2, 1). Wynikowa powłoka będzie miała postać

⟨X1⟩={(a,2a,a)|a∈R}

Będą to więc wektory postaci (3, 6, 3),(8, 16, 8),(−1, −2, −1) itd. Możemy spróbować sprawdzić, że suma dwóch z nich da nam nowy wektor tej samej postaci:

(3,6,3)+(3,6,3)=(6,12,6)(3,6,3)+(−1,−2,−1)=(2,4,2)(8,16,8)+(2,4,2)=(10,20,10)

Drugim przykładem mogą być wektory jednostkowe X2 = {(1, 0, 0), (0, 1, 0)}. Kiedy obliczymy wszystkie kombinacje liniowe, okaże się, że mają postać (a, b, 0), gdzie a, b ∈ ℝ. Łatwo to pokazać, bo

(a,b,0)=a⋅(1,0,0)+b⋅(0,1,0).

Wektorami tej powłoki są więc na przykład (0, 8, 0), (14, 15, 0) itp. Formalnie zapisalibyśmy to tak:

⟨X2⟩={(a,b,0)|a,b∈R}

Powłoka liniowa jako najmniejsza podprzestrzeń

Weźmy przestrzeń liniową V i jakiś zbiór wektorów X ⊆ V. Powłoka liniowa ⟨X⟩ jest wtedy podprzestrzenią liniową przestrzeni V, tj. powłoka ⟨X⟩ jest przestrzenią liniową.

Wystarczy nam wykazać, że powłoka ⟨X⟩ jest zamknięta ze względu na dodawanie i mnożenie. Na pewno jest, bo każdy wektor x ∈ ⟨X⟩ powstał jako kombinacja liniowa wektorów z X.

Powłoka liniowa zbioru X jest jednocześnie najmniejszą podprzestrzenią, która zawiera wszystkie wektory ze zbioru X. Dlaczego? Najmniejsza podprzestrzeń liniowa, która zawiera wektory z X, musi zawierać też wszystkie kombinacje liniowe wektorów z X — inaczej nie byłaby przestrzenią liniową. Załóżmy nie wprost, że istnieje jakaś mniejsza podprzestrzeń liniowa, oznaczmy ją Y, która zawiera wszystkie wektory z X, czyli X ⊆ Y. Ponieważ Y jest z założenia mniejsza niż powłoka ⟨X⟩, musi istnieć wektor x, który jest w ⟨X⟩, ale nie ma go w Y, czyli x ∈ ⟨X⟩ ∧ x ∉ Y.

Przy tym jednak zachodzi, że wektor x musi dać się zbudować jako kombinacja liniowa wektorów z X, więc muszą istnieć wektory x1, …, xn ∈ X i współczynniki a1, …, an takie, że

x=a1⋅x1+…+an⋅xn

Jeśli jednak Y nie zawiera tego wektora x, a przy tym zawiera wektory x1, …, xn, to Y nie może być przestrzenią liniową, a więc nie jest też podprzestrzenią. Powłoka ⟨X⟩ jest więc najmniejszą podprzestrzenią, która zawiera wszystkie wektory z X.

Podstawowe własności powłoki liniowej

  • Zawsze zachodzi W ⊆ ⟨W⟩. To powinno być jasne. Powłoka liniowa zbioru W będzie zawsze taka sama albo większa niż zbiór W. Ponieważ powłoka liniowa ⟨W⟩ zawiera wszystkie kombinacje liniowe wektorów z W, ⟨W⟩ musi zawierać też wszystkie wektory z W: jeśli weźmiemy jakiś wektor x ∈ W, to dla a = 1 dostaniemy kombinację a · x = x.

    Przykład: powłoką liniową zbioru W = {(1, 0, 0)} jest zbiór

    ⟨W⟩={(a,0,0)|a∈R}.

    Oczywiście zachodzi {(1, 0, 0)} ⊆ {(a,0, 0) | a ∈ ℝ}.

  • Zawsze zachodzi ⟨W⟩ = ⟨⟨W⟩⟩. Jeśli raz obliczymy powłokę liniową, to powłoka liniowa tej powłoki jest tą samą powłoką. ⟨W⟩ zawiera wszystkie kombinacje liniowe z W. Gdybyśmy jeszcze raz obliczyli wszystkie kombinacje liniowe z ⟨W⟩, nie dostalibyśmy żadnych nowych.

  • Weźmy jakąś przestrzeń liniową V i dwa podzbiory tej przestrzeni (niekoniecznie podprzestrzenie) W1 i W2, tj. W1, W2 ⊆ V. Jeśli jednocześnie zachodzi W1 ⊆ W2, to zachodzi też ⟨W1⟩ ⊆ ⟨W2⟩.

    Innymi słowy: jeśli mamy dwa zbiory wektorów, przy czym jeden z nich jest mniejszy, to ten mniejszy zbiór wektorów ma mniejszą albo taką samą powłokę liniową jak ten większy zbiór.

    Przykład: niech W1 = {(1, 0, 0)} i W2 = {(1, 0, 0), (0, 1, 0)}. Widzimy, że zachodzi W1 ⊆ W2. Jakie byłyby powłoki liniowe?

    ⟨W1⟩={(a,0,0)|a∈R}⟨W2⟩={(a,b,0)|a,b∈R}

    Zbiór wektorów W2 „wygenerował większą powłokę” niż zbiór W1, czego się spodziewaliśmy. Zbiór W2 zawiera wszystkie wektory ze zbioru W1, więc wszystkie kombinacje liniowe wektorów z W1 uda się wygenerować również z wektorów w W2.

    Inny przykład: W3 = {(1, 2, 0)} i W4 = {(1, 2, 0), (5, 10, 0)}. Na pierwszy rzut oka widać, że wektory w W4 są zależne. Dlatego oba zbiory wygenerują tę samą powłokę. Czyli mimo że W3 ⊂ W4, to ⟨W3⟩ = ⟨W4⟩.

Rozdziały: Przestrzenie liniowe, Przykłady przestrzeni liniowych, Podprzestrzeń liniowa, Kombinacja liniowa wektorów, Powłoka liniowa, Baza przestrzeni liniowej, Wymiar przestrzeni liniowej, Macierz przejścia