✖

เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้ง

สมมติว่าสมชายจอดรถในที่ห้ามจอดเป็นประจำ และทุกครั้งที่จอดมีความน่าจะเป็น 5% ที่เจ้าหน้าที่จะมาพบแล้วออกใบสั่ง ถ้าจอดครั้งเดียวก็แทบแน่ใจได้ว่าจะรอด แต่ในหนึ่งเดือนเขาจอดแบบนี้ 20 ครั้ง โอกาสที่จะโดนใบสั่งอย่างน้อยหนึ่งครั้งเป็นเท่าใด จะนำร้อยละมาบวกกันไม่ได้ เพราะ 20 ครั้งจะได้ 100% และ 30 ครั้งจะได้ถึง 150% ต้องคิดผ่านคอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์ คือหาความน่าจะเป็นที่ไม่โดนใบสั่งเลยสักครั้ง แล้วนำไปลบออกจาก 1

การทดลองแต่ละครั้งต้องเป็นอิสระต่อกันและมีความน่าจะเป็น p เท่าเดิมทุกครั้ง

ความน่าจะเป็นที่ไม่เกิดขึ้นเลยสักครั้งคือ 35.85%

ต้องทดลองกี่ครั้ง

คำถามนี้กลับด้านได้ ต้องจอดในที่ห้ามจอดกี่ครั้งจึงแทบแน่ใจว่าจะโดนใบสั่ง เช่น ด้วยความน่าจะเป็น 90%

เมื่อทดลองเท่านี้ครั้ง ความน่าจะเป็นที่เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้งคือ 90.06%

วิธีคำนวณ

ความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้งจากการทดลอง n ครั้งคือ

P=1−(1−p)n

ส่วนจำนวนครั้ง ต้องหา n ที่น้อยที่สุดซึ่งทำให้ 1 − (1 − p)n ≥ c เมื่อ c คือความน่าจะเป็นที่ต้องการ ใส่ลอการิทึมทั้งสองข้างจะได้

n≥ln⁡(1−c)ln⁡(1−p)

ผลที่ได้ต้องปัดขึ้น เพราะจำนวนครั้งต้องเป็นจำนวนเต็ม

ในการจอดหนึ่งครั้ง ความน่าจะเป็นที่เจ้าหน้าที่ไม่มาคือ 1 − 0.05 = 0.95 การจอดแต่ละครั้งเป็นอิสระต่อกัน ความน่าจะเป็นที่จอด 20 ครั้งโดยไม่โดนใบสั่งเลยจึงได้จากการคูณ:

0.9520≈0.3585

นำไปลบออกจาก 1:

P=1−0.3585=0.6415

ใน 20 ครั้ง ความน่าจะเป็นที่จะโดนใบสั่งอย่างน้อยหนึ่งครั้งประมาณ 64.15% แล้วต้องจอดกี่ครั้งจึงจะถึง 90% แทนค่าได้:

n≥ln⁡(1−0.9)ln⁡(1−0.05)=ln⁡0.1ln⁡0.95≈44.89

ปัดขึ้นเป็น 45 ครั้ง เมื่อจอด 45 ครั้ง ความน่าจะเป็นที่จะโดนใบสั่งประมาณ 90.06% จ่ายค่าที่จอดรถยังถูกกว่า

สารบัญ: เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ (สัมประสิทธิ์ทวินาม), เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนสิ่งของที่ไม่แตกต่างกันทั้งหมด, เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัลจากการจับสลาก, เครื่องคิดเลขปฏิทรรศน์วันเกิด, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้ง, เครื่องคิดเลขการแจกแจงทวินาม