✖

เครื่องคิดเลขปฏิทรรศน์วันเกิด

ห้องเรียนหนึ่งมีนักเรียน 23 คน โอกาสที่จะมีอย่างน้อยสองคนเกิดวันเดียวกันเป็นเท่าใด คนส่วนใหญ่เดาว่าไม่กี่เปอร์เซ็นต์ แต่ความจริงแล้วเกินครึ่ง เรื่องนี้เรียกว่าปฏิทรรศน์วันเกิด ที่จริงก็ไม่ได้เป็นปฏิทรรศน์ เพียงแต่สัญชาตญาณพาเราผิดทาง เราไม่ได้เทียบคนคนเดียวกับคนอื่น ๆ แต่เทียบทุกคนกับทุกคน และในห้องนี้มีคู่ทั้งหมดถึง 253 คู่

เครื่องคิดเลขนี้ถือว่าหนึ่งปีมี 365 วัน และในแต่ละวันมีคนเกิดเท่า ๆ กัน

ความน่าจะเป็นที่ทุกคนเกิดคนละวันกันคือ 49.27%

ความน่าจะเป็นที่มีคนอื่นเกิดวันเดียวกับเราคือ 5.86%

วิธีคำนวณ

เครื่องคิดเลขคำนวณตามสูตร

P=1−365×364×…×(365−n+1)365n

เมื่อ n คือจำนวนคน

ถ้าคำนวณตรง ๆ จะยุ่งยาก เพราะอาจมีสองคนเกิดวันเดียวกัน สามคน หรือสองคู่ที่ต่างกัน… จึงคำนวณคอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์แทน คือเหตุการณ์ที่ทุกคนเกิดคนละวันกัน คนแรกเกิดวันใดก็ได้ คนที่สองต้องเกิดในวันใดวันหนึ่งจาก 364 วันที่เหลือ คนที่สามในวันใดวันหนึ่งจาก 363 วัน และคนที่ 23 ในวันใดวันหนึ่งจาก 343 วัน:

365365×364365×363365×…×343365≈0.4927

นำไปลบออกจาก 1:

P=1−0.4927=0.5073

ในกลุ่มคน 23 คน ความน่าจะเป็นที่มีอย่างน้อยสองคนเกิดวันเดียวกันประมาณ 50.73% ส่วนคำถามว่ามีใครเกิดวันเดียวกับเราหรือไม่นั้นเป็นคนละเรื่องกันเลย อีก 22 คนแต่ละคนเกิดต่างวันกับเราด้วยความน่าจะเป็น 364365 โอกาสจึงมีเพียง 1−(364365)22≈5.86%

สารบัญ: เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ (สัมประสิทธิ์ทวินาม), เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนสิ่งของที่ไม่แตกต่างกันทั้งหมด, เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัลจากการจับสลาก, เครื่องคิดเลขปฏิทรรศน์วันเกิด, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้ง, เครื่องคิดเลขการแจกแจงทวินาม