เครื่องคิดเลขปฏิทรรศน์วันเกิด
ห้องเรียนหนึ่งมีนักเรียน 23 คน โอกาสที่จะมีอย่างน้อยสองคนเกิดวันเดียวกันเป็นเท่าใด คนส่วนใหญ่เดาว่าไม่กี่เปอร์เซ็นต์ แต่ความจริงแล้วเกินครึ่ง เรื่องนี้เรียกว่าปฏิทรรศน์วันเกิด ที่จริงก็ไม่ได้เป็นปฏิทรรศน์ เพียงแต่สัญชาตญาณพาเราผิดทาง เราไม่ได้เทียบคนคนเดียวกับคนอื่น ๆ แต่เทียบทุกคนกับทุกคน และในห้องนี้มีคู่ทั้งหมดถึง 253 คู่
เครื่องคิดเลขนี้ถือว่าหนึ่งปีมี 365 วัน และในแต่ละวันมีคนเกิดเท่า ๆ กัน
วิธีคำนวณ
เครื่องคิดเลขคำนวณตามสูตร
เมื่อ n คือจำนวนคน
ถ้าคำนวณตรง ๆ จะยุ่งยาก เพราะอาจมีสองคนเกิดวันเดียวกัน สามคน หรือสองคู่ที่ต่างกัน… จึงคำนวณคอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์แทน คือเหตุการณ์ที่ทุกคนเกิดคนละวันกัน คนแรกเกิดวันใดก็ได้ คนที่สองต้องเกิดในวันใดวันหนึ่งจาก 364 วันที่เหลือ คนที่สามในวันใดวันหนึ่งจาก 363 วัน และคนที่ 23 ในวันใดวันหนึ่งจาก 343 วัน:
นำไปลบออกจาก 1:
ในกลุ่มคน 23 คน ความน่าจะเป็นที่มีอย่างน้อยสองคนเกิดวันเดียวกันประมาณ 50.73% ส่วนคำถามว่ามีใครเกิดวันเดียวกับเราหรือไม่นั้นเป็นคนละเรื่องกันเลย อีก 22 คนแต่ละคนเกิดต่างวันกับเราด้วยความน่าจะเป็น
สารบัญ: เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ (สัมประสิทธิ์ทวินาม), เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขการเรียงสับเปลี่ยนสิ่งของที่ไม่แตกต่างกันทั้งหมด, เครื่องคิดเลขการจัดหมู่ที่เลือกซ้ำได้, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัลจากการจับสลาก, เครื่องคิดเลขปฏิทรรศน์วันเกิด, เครื่องคิดเลขความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างน้อยหนึ่งครั้ง, เครื่องคิดเลขการแจกแจงทวินาม