ต่อพัน
หนึ่งต่อพัน (เปอร์มิลล์) คือหนึ่งส่วนพันของทั้งหมด หรือหนึ่งในสิบของร้อยละ 1 ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่าต่อพันเป็นหนึ่งส่วนพันของร้อยละ ซึ่งไม่จริง ต่อพันคือหนึ่งส่วนพันของทั้งหมดจริง ๆ
ต่อพันเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์ ‰ ซึ่งคล้ายกับเครื่องหมายร้อยละ % แต่ต่อพันมีวงกลมด้านล่างเพิ่มมาอีกหนึ่งวง ดังนั้น 15 ‰ คือสิบห้าต่อพัน ส่วน 15% คือสิบห้าเปอร์เซ็นต์ คิดต่อพันได้อย่างไร ลองดูตัวอย่าง:
ถ้าต้องการหาหนึ่งต่อพันของจำนวนเงินจำนวนหนึ่ง ให้นำจำนวนเงินนั้นหารด้วยหนึ่งพัน:
- 1 ‰ ของ 1,000 คือ 1 เพราะ 1,000 หารด้วย 1,000 ได้ 1
- 1 ‰ ของ 20,000 คือ 20 เพราะ 20,000 หารด้วย 1,000 ได้ 20
ถ้ามีหลายต่อพันจะคิดอย่างไร เพียงใช้สัดส่วน 20 ‰ ของ 5,000 เท่ากับเท่าใด ทำได้ดังนี้:
- หาว่า 1 ‰ ของ 5,000 เท่ากับเท่าใด นั่นคือคิด 5,000 หารด้วย 1,000 ได้ 5 จึงรู้ว่าหนึ่งต่อพันของ 5,000 คือ 5
- เนื่องจากต้องหายี่สิบต่อพันของ 5,000 จึงนำห้าคูณด้วยยี่สิบ นั่นคือคิด 20 × 5 = 100
ดังนั้น 20 ‰ ของ 5,000 คือ 100 เนื่องจากต่อพันเป็นหนึ่งในสิบของร้อยละ 1 จึงกล่าวได้ว่ายี่สิบต่อพันเท่ากับสองเปอร์เซ็นต์ และ 2% ของ 5,000 คือ 100 ต่อพันยังเขียนในรูปเศษส่วนได้ด้วย ถ้าต้องการหา 20 ‰ ของ 5,000 ก็เหมือนกับนำ 5,000 คูณด้วยเศษส่วน
ต่อพันกับความเค็มของน้ำทะเล
ต่อพันมักใช้บอกความเค็มของน้ำทะเล เช่น กล่าวว่าน้ำทะเลมีความเค็มประมาณ 35 ‰ หมายความว่าในน้ำทะเลหนึ่งกิโลกรัมมีเกลือละลายอยู่สามสิบห้าต่อพัน ซึ่งก็คือเกลือประมาณสามสิบห้ากรัม
สารบัญ: การคิดคำนวณเกี่ยวกับร้อยละ, ต่อพัน, การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม, ส่วนลดซ้อนส่วนลด