Phần nghìn

Một phần nghìn là một phần nghìn của tổng thể, hay cũng là một phần mười của một phần trăm. Một sai lầm phổ biến là cho rằng phần nghìn là một phần nghìn của một phần trăm, nhưng điều đó không đúng: phần nghìn là một phần nghìn của tổng thể.

Phần nghìn được viết bằng kí hiệu ‰. Kí hiệu này trông giống kí hiệu phần trăm %, nhưng ở dưới có thêm một vòng tròn nhỏ. Như vậy 15‰ là mười lăm phần nghìn, còn 15% là mười lăm phần trăm. Tính phần nghìn thế nào? Hãy xem các ví dụ:

Muốn tính một phần nghìn của một số lượng nào đó, ta chia số lượng đó cho một nghìn:

• 1‰ của 1.000 là 1, vì 1.000 chia 1.000 bằng 1.
• 1‰ của 20.000 là 20, vì 20.000 chia 1.000 bằng 20.

Nếu có nhiều phần nghìn hơn thì tính thế nào? Chỉ cần dùng quy tắc tam suất. 20‰ của 5.000 là bao nhiêu? Có thể làm như sau:

1. Tính 1‰ của 5.000 bằng bao nhiêu. Tức là tính 5.000 chia 1.000, được 5. Vậy một phần nghìn của 5.000 là 5.
2. Vì cần tính 20 phần nghìn của 5.000, ta nhân năm với hai mươi, tức là tính 20 · 5 = 100.

Vậy 20‰ của 5.000 là 100. Vì một phần nghìn là một phần mười của một phần trăm, nên có thể nói hai mươi phần nghìn cũng chính là hai phần trăm, và hai phần trăm của 5.000 là 100. Phần nghìn cũng có thể viết dưới dạng phân số. Muốn tính 20‰ của 5.000, ta nhân 5.000 với phân số $\frac{20}{1000}$:

$$5000\cdot \frac{20}{1000}=100$$

Nồng độ cồn trong máu tính theo phần nghìn

Phần nghìn thường được dùng khi đo nồng độ cồn trong máu. Khi đó ta nói chẳng hạn trong máu một người có 2‰ cồn. Nghĩa là trong một kilôgam máu người có hoà tan hai phần nghìn cồn, tức là hai gam cồn.