✖

การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แฝงอยู่ในราคาของเกือบทุกอย่างที่ซื้อ ร้านค้าเก็บภาษีนี้จากผู้ซื้อตอนจ่ายเงินแล้วนำส่งรัฐ ในประเทศไทยภาษีมูลค่าเพิ่มมีอัตราเดียวคือ 7% ใช้กับสินค้าและบริการส่วนใหญ่ เช่น เสื้อผ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า อาหารในร้านอาหาร ค่าไฟฟ้า หรือค่าซ่อมรถ สินค้าบางอย่างได้รับการยกเว้น เช่น ผักผลไม้สดและเนื้อสัตว์ที่ยังไม่แปรรูป หนังสือ หรือค่าเล่าเรียน

สิ่งสำคัญคือภาษีมูลค่าเพิ่มคิดจากอะไร คิดจากราคาก่อนภาษีเสมอ นอกนั้นก็เป็นการคิดร้อยละตามปกติ

ราคารวม VAT

เราเล็งจักรยานคันหนึ่งไว้ ราคา 10,000 บาทก่อน VAT ต้องจ่ายที่ร้านเท่าใด นำ 7% ของราคาก่อน VAT ไปบวกกับราคานั้น เริ่มจากหาภาษีก่อน:

7100×10,000=700

นำภาษีไปบวกกับราคาก่อน VAT:

10,000+700=10,700

จักรยานราคา 10,700 บาท โดย 700 บาทในนั้นเป็นของรัฐ

คิดครั้งเดียวก็ได้ ราคาก่อน VAT คิดเป็น 100% บวกเพิ่ม 7% จึงจ่าย 100% + 7% = 107% ของราคาก่อน VAT และ 107% ของจำนวนใดก็หาได้ง่าย ๆ โดยคูณจำนวนนั้นด้วย 1.07:

10,000×1.07=10,700

โดยทั่วไปจึงได้ว่า

ราคารวม VAT=ราคาก่อน VAT×1.07

และสำหรับอัตราภาษีอื่นก็คูณด้วยตัวเลขที่สอดคล้องกัน เช่น อัตรา 10% คูณด้วย 1.10

ราคาก่อน VAT

ทีนี้ลองคิดย้อนกลับ ป้ายราคาเขียนว่า 10,700 บาทรวม VAT และต้องการรู้ว่าราคาก่อนภาษีเป็นเท่าใด ช่างน่าลองเหลือเกิน แค่หัก 7% ออก คือคิด 93% ของราคา ลองดู:

10,700×0.93=9,951

ได้ 9,951 บาท แต่เรารู้ว่าจักรยานราคาก่อน VAT 10,000 บาท ผิดแล้ว

ข้อผิดพลาดอยู่ที่ 7% คิดจากราคาก่อนภาษี ไม่ใช่จากราคารวมภาษี ราคารวม VAT สูงกว่าราคาก่อน VAT ดังนั้น 7% ของราคารวม VAT จึงมากกว่าภาษีที่บวกเข้าไปในราคา:

100% บวกเพิ่ม 7% แต่ 7% ของ 107% เป็นส่วนที่ใหญ่กว่า

แถบบนแสดงราคาก่อน VAT (สีน้ำเงิน) และภาษีที่บวกเพิ่ม (สีแดง) แถบล่างยาวเท่ากันและแทนราคารวม VAT แต่ครั้งนี้ถือว่าราคานี้ทั้งหมดเป็น 100% ส่วน 7% สีส้มของแถบนี้ยาวกว่าภาษีสีแดง จึงหักออกไปมากเกินไป

วิธีที่ถูกต้องเป็นการทำย้อนกลับของการหาราคารวม VAT ราคารวม VAT คิดเป็น 107% ของราคาก่อน VAT จึงนำราคารวม VAT ไปหารด้วย 1.07 แทนการคูณ:

10,700÷1.07=10,000

โดยทั่วไป:

ราคาก่อน VAT=ราคารวม VAT1.07

ภาษีที่แฝงอยู่ในราคาหาได้โดยการลบ:

10,700−10,000=700

สังเกตอีกเรื่องหนึ่ง 700 บาทเป็นเพียงประมาณ 6.54% ของราคารวม VAT แม้ภาษีจะมีอัตรา 7% แต่คิดเป็นส่วนที่น้อยกว่านั้นของราคาที่จ่ายจริง

ตัวอย่างการซื้อของ

ไปซื้อของใช้ในบ้านที่ร้านสะดวกซื้อ และจ่ายเงินไป 535 บาทซึ่งรวม VAT 7% แล้ว ของที่ซื้อมาราคาก่อน VAT เท่าใด และในนั้นเป็นภาษีเท่าใด

เงิน 535 บาทที่จ่ายไปคิดเป็น 107% ของราคาก่อน VAT จึงนำไปหารด้วย 1.07:

535÷1.07=500

ราคาก่อน VAT คือ 500 บาท ภาษีคือผลต่างของราคาทั้งสอง:

535−500=35

จากการซื้อของครั้งนี้ รัฐได้ไป 35 บาท ตรวจคำตอบได้ดังนี้ 7% ของ 500 คือ 0.07 × 500 = 35 ถูกต้อง

เครื่องคิดเลข

ให้เครื่องคิดเลขช่วยหาราคาก่อน VAT ได้ที่นี่ ใส่ราคารวม VAT และอัตราภาษี ซึ่งในประเทศไทยคือ 7

จากราคา 10,700 บาท เป็นภาษี 700 บาท และเป็นราคาก่อน VAT 10,000 บาท

ดูเพิ่มเติม

สารบัญ: การคิดคำนวณเกี่ยวกับร้อยละ, ต่อพัน, การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม, ส่วนลดซ้อนส่วนลด