การคูณ
การคูณเป็นการดำเนินการพื้นฐานของเลขคณิตที่พบได้ทั่วไป
ความหมายของการคูณ
การคูณเขียนแทนด้วยเครื่องหมายจุดกลางบรรทัดหรือเครื่องหมายกากบาท ถ้าต้องการเขียนสามคูณเจ็ด จะเขียนเป็น 3 · 7 หรือ 3 × 7 บางครั้งก็ใช้ตัวอักษร x (เอกซ์) ธรรมดาแทนเครื่องหมายกากบาท: 3 x 7
การคูณจำนวนนับ คือจำนวน 1, 2, 3, … เปลี่ยนเป็นการบวกได้ง่าย ๆ ลองพิจารณา 4 · 6 = ? สี่คูณหก ถ้าพูดเป็นภาษาธรรมดาอาจพูดว่า “ไปหาต้น 4 ครั้ง แต่ละครั้งดีดหน้าผากเขา 6 ที” ต้นจะถูกดีดหน้าผากทั้งหมดกี่ที ครั้งแรกดีด 6 ที ครั้งที่สองก็ 6 ที ครั้งที่สามและครั้งที่สี่ก็เช่นกัน รวมแล้วดีดไป 6 + 6 + 6 + 6 = 24 ที เพื่อจะได้ไม่ต้องเขียนจำนวนเดียวกันซ้ำ ๆ หลายครั้ง จึงมีการคูณขึ้นมา เมื่อต้องการบวกหกสี่ตัว แทนที่จะเขียน 6 + 6 + 6 + 6 ก็เขียนเพียง 4 × 6
สังเกตว่าจะบวกหกสี่ตัวหรือบวกสี่หกตัวก็ได้ผลลัพธ์เท่ากันเสมอ
ผลลัพธ์ของการคูณเรียกว่าผลคูณ จึงกล่าวว่า “ผลคูณของ 4 และ 6 คือ 24” หรือ “ผลคูณของ 4 คูณ 6 คือ 24” จำนวนที่นำมาคูณกัน ในที่นี้คือ 4 และ 6 เรียกว่าตัวตั้งและตัวคูณ
การแสดงการคูณด้วยภาพ
การคูณแสดงด้วยภาพได้เป็นพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ยังคงใช้ตัวอย่าง 4 · 6 สร้างรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีด้านหนึ่งยาว 4 และอีกด้านหนึ่งยาว 6 จะได้รูปดังนี้:
ต่อไปหาพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้านี้ นั่นคือนับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเล็ก ๆ ทั้งหมดที่อยู่ภายใน
จะเห็นว่ามีรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเล็ก ๆ อยู่ 24 รูป เพราะอะไร เพราะเราวางรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหกรูปซ้อนกันขึ้นไปสี่ชั้น ผลลัพธ์จึงเป็นผลบวก 6 + 6 + 6 + 6 = 24 อีกครั้ง
การคูณด้วยศูนย์
ถ้านำจำนวนใดก็ตามคูณด้วยศูนย์ ผลลัพธ์จะเป็นศูนย์เสมอ เหตุผลง่าย ๆ ถ้ายึดตามตัวอย่างก่อนหน้า ก็เหมือนกับพูดว่า “ไม่ต้องไปหาต้นเลยสักครั้ง แล้วดีดหน้าผากเขา 6 ที” คราวนี้ต้นสบายไป เพราะแม้จะกำหนดไว้ว่าดีด 6 ที แต่ไม่ได้ไปหาเขาเลยสักครั้ง
แสดงด้วยภาพได้เช่นกัน ภาพของผลคูณ 5 · 0 จะเป็นดังนี้:
เนื่องจากจำนวนตัวที่สองที่นำมาคูณมีค่าเป็นศูนย์ ด้านหนึ่งของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าจึงยาวศูนย์ รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าจึงกลายเป็นส่วนของเส้นตรงที่ไม่มีพื้นที่
ลำดับขั้นของการคูณ
การคูณต้องทำก่อนการบวกและการลบ หมายความว่าถ้ามีโจทย์ 2 + 3 · 4 ต้องหาผลคูณ 3 · 4 = 12 ก่อน แล้วจึงหาผลบวก หลังจากหาผลคูณแล้วจะได้ 2 + 12 ซึ่งเท่ากับ 14
ถ้าหาผลบวกก่อนจะได้ผลลัพธ์อื่น: 2 + 3 = 5 แล้ว 5 · 4 = 20 ผลลัพธ์นี้ผิด
การลบก็เช่นเดียวกัน 10 − 8 · 2 + 7 ต้องคิดเหมือนมีวงเล็บอยู่: 10 − (8 · 2) + 7 นั่นคือ 10 − 16 + 7 = 1
ระวังโจทย์หลอกที่มักแชร์กันในโซเชียลมีเดีย เช่น 1 + 1 + 1 · 0 = ? หลายคนเห็นการคูณด้วยศูนย์แล้วตอบทันทีว่าผลลัพธ์เป็นศูนย์ ซึ่งผิด เนื่องจากการคูณต้องทำก่อน โจทย์นี้จึงเหมือนกับโจทย์ 1 + 1 + (1 · 0) = ?
ขั้นแรกคูณในวงเล็บ: 1 + 1 + 0 = ? แล้วจึงบวก: 1 + 1 + 0 = 2 คำตอบที่ถูกต้องคือ 2 ไม่ใช่ 0
ที่หลอกที่สุดคือ เครื่องคิดเลขแบบธรรมดาก็ให้ผลลัพธ์เป็นศูนย์เช่นกัน เพราะอะไร เพราะเครื่องคิดเลขแบบธรรมดาไม่ได้รับนิพจน์ทั้งหมดในครั้งเดียว แต่รับทีละส่วนและคิดต่อจากผลลัพธ์ระหว่างทาง ถ้ากด 1 + 1 + 1 · 0 ลงในเครื่องคิดเลขแบบนี้ เครื่องจะคิด 1 + 1 = 2 ก่อน แล้วคิด 2 + 1 = 3 เพราะจำได้เพียงผลลัพธ์ระหว่างทาง 2 สุดท้ายจึงคิด 3 · 0 = 0 ที่จริงแล้วเครื่องคิดเลขจึงคิดโจทย์ (((1 + 1) + 1) · 0)
เครื่องคิดเลขบางเครื่องจัดการลำดับขั้นของการดำเนินการได้ บางเครื่องให้ใส่โจทย์ทั้งหมดในครั้งเดียวแล้วจึงคิดให้ถูกต้อง ถ้าเครื่องที่ใช้อยู่ทำไม่ได้ ก็ต้องจำเรื่องนี้ไว้
เรื่องลำดับขั้นของการคูณมีอธิบายแยกไว้อีกบทหนึ่ง
สูตรคูณ
ในการคิดคำนวณต่อไปควรท่องสูตรคูณให้ได้ทั้งหมด คือผลคูณทั้งหมดของจำนวนที่น้อยกว่า 11:
เริ่มจากสูตรคูณแม่หนึ่งถึงแม่ห้า:
ต่อไปคือแม่หกถึงแม่สิบ:
สารบัญ: การคูณ, การคูณแบบตั้งหลัก, การคูณจำนวนลบ