ส่วนลดซ้อนส่วนลด
ร้านค้าจัดโปรโมชันลดราคา: ลด 20% และสินค้าที่ลดแล้วลดเพิ่มอีก 20% จะประหยัดได้เท่าใด หลายคนอยากนำส่วนลดทั้งสองมาบวกกันแล้วบอกว่า 40% แต่ที่จริงประหยัดได้เพียง 36%
เหตุผลที่ไม่ใช่ 40%
ทุกอย่างขึ้นอยู่กับว่าส่วนลดครั้งที่สองคิดจากอะไร ส่วนลดครั้งที่สองคิดจากราคาที่ลดแล้ว ไม่ใช่จากราคาเดิม ที่เหลือเป็นการคิดร้อยละตามปกติ
ลองคิดกับเสื้อแจ็กเก็ตราคา 1,000 บาท ขั้นแรกหาส่วนลดครั้งแรก คือ 20% ของ 1,000 บาท:
นำส่วนลดไปหักออกจากราคาเดิม:
หลังลดครั้งแรก เสื้อแจ็กเก็ตจึงราคา 800 บาท ส่วนลดครั้งที่สองคือ 20% ของราคาใหม่นี้:
หักส่วนลดนี้ออกด้วย:
เสื้อแจ็กเก็ตจึงราคา 640 บาท รวมแล้วประหยัดได้
บาท ซึ่งเท่ากับ 36% ของราคาเดิม 1,000 บาท ส่วนลดครั้งที่สองลดราคาลงเพียง 160 บาทแทนที่จะเป็น 200 บาท เพราะคิดจากจำนวนเงินที่น้อยกว่า
คิดให้เร็วขึ้นด้วยการคูณ
ไม่ต้องลบเลยก็ได้ เมื่อลด 20% จะจ่าย 100% − 20% = 80% ของราคา จึงเพียงนำราคาคูณด้วย 0.8 ส่วนลดครั้งที่สองก็คือคูณด้วย 0.8 อีกครั้ง:
จ่าย 64% ของราคาเดิม ส่วนลดจึงเป็น 100% − 64% = 36% สำหรับเสื้อแจ็กเก็ต:
สีน้ำเงินคือราคาที่ต้องจ่าย สีแดงคือส่วนที่ส่วนลดครั้งล่าสุดหักออกไป และสีเทาเส้นประคือส่วนที่หายไปตั้งแต่ส่วนลดครั้งแรก ในแถบที่สาม ส่วนสีแดงสั้นกว่าในแถบที่สอง ทั้งที่ยังเป็นส่วนลด 20% เหมือนเดิม เพราะคิดจากแถบที่สั้นกว่า
สำหรับราคาเดิม c และส่วนลด a และ b ใด ๆ ที่เป็นร้อยละ ราคาหลังลดทั้งสองครั้งคือ
ที่น่าสนใจคือ ลำดับของส่วนลดไม่มีผล ลด 10% แล้วลด 30% ได้ราคาเท่ากับลด 30% แล้วลด 10% เพราะการคูณมีสมบัติการสลับที่ ผู้ขายจึงไม่มีลำดับที่คุ้มกว่ามาเสนอ ไม่ว่าจะทำท่าใจกว้างเพียงใด
การขึ้นราคาและการลดราคา
กับดักคล้ายกันรออยู่ที่สินค้าซึ่งขึ้นราคา 20% ก่อนแล้วลดราคา 20% ดูเหมือนราคาจะกลับไปเท่าเดิม แต่การขึ้นราคา 20% หมายถึงการคูณด้วย 1.2 จึงได้
ราคาสุดท้ายเป็น 96% ของราคาเดิม ต่ำกว่าเดิม 4% โทรศัพท์ราคา 5,000 บาท หลังขึ้นราคาจะเป็น
บาท ตอนนี้ส่วนลด 20% คิดจาก 6,000 บาท:
สุดท้ายโทรศัพท์ราคา 4,800 บาท ถูกกว่าตอนแรก 200 บาท ตัวอย่างคล้ายกันเรื่องหนังสือดูได้ในบทเรื่องร้อยละ
เครื่องคิดเลข
เครื่องคิดเลขช่วยหาราคาหลังลดสองครั้งได้ ให้ใส่ส่วนลดเป็นร้อยละ
ดูเพิ่มเติม
สารบัญ: การคิดคำนวณเกี่ยวกับร้อยละ, ต่อพัน, การคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม, ส่วนลดซ้อนส่วนลด