การแจกแจงเอกรูปและการแจกแจงปกติ
การแจกแจงความถี่ที่พบบ่อยและพบได้ในชีวิตจริงมีอยู่สองแบบ คือการแจกแจงความถี่แบบเอกรูปและการแจกแจงความถี่แบบปกติ
การแจกแจงความถี่แบบเอกรูป
การแจกแจงเอกรูป (uniform distribution) หมายความว่าข้อมูลทุกค่าในข้อมูลชุดของเราปรากฏบ่อยเท่ากัน ตัวอย่างเช่น นับว่าปี 2000, 2001, …, 2009 มีกี่เดือน:
ถ้าทอดลูกเต๋าธรรมดาในอุดมคติ ความน่าจะเป็นที่จะได้แต้ม 1 คือ
ถ้ามีลูกเต๋าที่ไม่เที่ยงตรงซึ่งขึ้นแต้ม 6 ด้วยความน่าจะเป็น
การแจกแจงความน่าจะเป็นแบบปกติ
การแจกแจงปกติ (normal distribution) บางครั้งเรียกว่าการแจกแจงแบบเกาส์ ใช้กับตัวแปรสุ่มต่อเนื่องเท่านั้น การแจกแจงปกติมาตรฐานมีรูปร่างดังนี้:
เส้นโค้งนี้อธิบายด้วยฟังก์ชันที่เรียกว่าฟังก์ชันเกาส์ ซึ่งมีรูปดังนี้:
ฟังก์ชันนี้ค่อนข้างซับซ้อนและไม่จำเป็นต้องจำ แต่จะเห็นว่าการแจกแจงปกติกำหนดได้ด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน/ความแปรปรวน เมื่อค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานต่างกันก็จะได้กราฟต่างกัน:
การแจกแจงปกติมีความสำคัญเพราะจำลองการแจกแจงต่าง ๆ ที่พบได้ในชีวิตจริงได้ค่อนข้างใกล้เคียง จะเห็นว่าเส้นโค้งมีค่าสูงสุดสัมบูรณ์เพียงค่าเดียวเสมอ ซึ่งอยู่ที่ค่าเฉลี่ย ตัวอย่างเช่น เส้นโค้งสีแดงมีค่าสูงสุดที่ X = 0 ค่าเฉลี่ยของตัวแปรนี้จึงเท่ากับศูนย์ เส้นโค้งมีความสมมาตร คือสมมาตรเทียบกับเส้นตรงที่ตั้งฉากกับแกน X และผ่านค่าเฉลี่ย คือผ่าน X = 0 กล่าวอีกอย่างหนึ่ง เส้นโค้งทางซ้ายของศูนย์มีรูปร่างเหมือนทางขวาของศูนย์ เส้นโค้งสีเขียวมีสมบัติเดียวกัน เพียงแต่สมมาตรเทียบกับ X = −2 แทนศูนย์
การแจกแจงปกติอธิบายการแจกแจงของระดับสติปัญญาหรือ IQ ของคนได้ค่อนข้างดี ค่าเฉลี่ยของ IQ คือ 100 ตามบทนิยาม และจำนวนคนที่มี IQ สูงกว่า 100 กับจำนวนคนที่มี IQ ต่ำกว่า 100 มีประมาณเท่ากัน คนที่ฉลาดน้อยกว่าค่าเฉลี่ยเล็กน้อยมีประมาณเท่ากับคนที่ฉลาดกว่าค่าเฉลี่ยเล็กน้อย และคนที่ด้อยสติปัญญามากก็มีพอ ๆ กับอัจฉริยะ แม้บางครั้งจะดูไม่เป็นอย่างนั้นก็ตาม :-) กราฟแสดงการแจกแจงของ IQ โดยประมาณ:
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานมีบทบาทสำคัญในการแจกแจงปกติ ถ้าการแจกแจงเป็นการแจกแจงปกติที่มีส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ จะได้ว่าข้อมูลประมาณ 68% อยู่ในช่วง [μ − σ, μ + σ] นั่นคือข้อมูลประมาณ 68% ต่างจากค่าเฉลี่ยไม่เกินหนึ่งเท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลประมาณ 95% อยู่ในช่วง [μ − 2σ, μ + 2σ] และข้อมูล 99.7% อยู่ในช่วง [μ − 3σ, μ + 3σ] รูปต่อไปนี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจน:
แหล่งอ้างอิง
- รูปบางรูปมาจากวิกิพีเดีย บทความการแจกแจงปรกติและ Intelligence