ค่าเฉลี่ย
ค่าเฉลี่ยเป็นค่าที่ใช้บ่อยในสถิติ คำนวณได้จากค่าเฉลี่ยเลขคณิตของข้อมูล
ความหมายของค่าเฉลี่ย
ค่าเฉลี่ยในที่นี้หมายถึงค่าเฉลี่ยเลขคณิต (arithmetic mean) ของข้อมูลที่ศึกษา ตัวอย่างเช่น ตารางเงินเดือนต่อไปนี้ (หน่วยเป็นบาท):
| ชื่อ | เงินเดือน |
|---|---|
| สมชาย | 10,000 |
| อนันต์ | 15,000 |
| กฤษ | 18,000 |
| ณัฐพงศ์ | 21,000 |
| กัญญา | 19,000 |
| พลอย | 25,000 |
| ธนา | 15,000 |
| ต้น | 45,000 |
| มาลี | 29,000 |
| ประเสริฐ | 85,000 |
| วิชัย | 15,000 |
นี่คือเงินเดือนของพนักงานสมมติ 11 คนในบริษัทสมมติของเรา เงินเดือนเฉลี่ยในบริษัทนี้เป็นเท่าใด ขั้นแรกให้นำเงินเดือนทั้งหมดมาบวกกัน:
บริษัทจ่ายเงินเดือนรวม 297,000 บาทต่อเดือน เงินเดือนเฉลี่ยหาได้โดยนำจำนวนนี้หารด้วยจำนวนพนักงาน คือสิบเอ็ดคน: 297,000 / 11 = 27,000 เงินเดือนเฉลี่ยในบริษัทของเราคือ 27,000 บาท ฟังดูไม่เลวเลย
ดังนั้นถ้ามีข้อมูล n ค่า แทนด้วย x1, x2, …, xn ค่าเฉลี่ยหาได้โดยนำ xi ทุกค่ามาบวกกันแล้วหารผลบวกด้วย n ค่าเฉลี่ยมักเขียนแทนด้วย
หรือเขียนสูตรเดียวกันด้วยสัญลักษณ์แทนการบวกได้ดังนี้:
การหาค่าเฉลี่ยใน Excel
ใน Excel ใช้ฟังก์ชัน AVERAGE หาค่าเฉลี่ย โดยใส่ช่วงเซลล์ที่ต้องการหาค่าเฉลี่ยเป็นอาร์กิวเมนต์ของฟังก์ชัน
ปัญหาของค่าเฉลี่ย
ปัญหาบางประการที่อาจพบเมื่อใช้ค่าเฉลี่ย ได้แก่
- ค่าเฉลี่ยไม่ได้บอกค่าที่พบบ่อยที่สุดหรือค่าที่มีโอกาสเกิดมากที่สุด ค่าเฉลี่ยเป็นเพียงค่าเฉลี่ยเท่านั้น ถ้าหาค่าเฉลี่ยของเกรดในใบรายงานผลการเรียน อาจได้ 3.27 ซึ่งไม่ใช่เกรดที่ได้จริงในวิชาใดเลย แต่เป็นเกรดเฉลี่ย (GPA) ในทำนองเดียวกัน เงินเดือนเฉลี่ยในบริษัทของเราคือ 27,000 บาท แต่ไม่มีพนักงานคนใดได้เงินเดือนเท่านี้เลย
- ค่าเฉลี่ยอาจทำให้เห็นภาพของข้อมูลผิดไป ถ้าข้อมูลมีค่าสุดโต่งที่มากหรือน้อยผิดปกติ เงินเดือนเฉลี่ย 27,000 บาทฟังดูดีทีเดียว แต่พนักงานส่วนใหญ่ได้เงินเดือนต่ำกว่านี้มาก เงินเดือนเฉลี่ยสูงเช่นนี้ส่วนใหญ่มาจากพนักงานเพียงคนเดียว คือประเสริฐ ซึ่งได้เงินเดือน 85,000 บาทและดึงค่าเฉลี่ยให้สูงขึ้นมาก ถ้าเลิกจ้างประเสริฐ เงินเดือนเฉลี่ยจะเหลือเพียง 21,200 บาท ซึ่งเมื่อดูแวบแรกก็ทำให้เข้าใจผิดน้อยกว่า
สารบัญ: ค่าเฉลี่ย, มัธยฐาน, ฐานนิยม, วิธีหาคะแนนเฉลี่ย, ค่าเฉลี่ยเรขาคณิต, ค่าเฉลี่ยฮาร์มอนิก