✖

Średnia arytmetyczna

Średnia to w statystyce często używana wartość, którą oblicza się jako średnią arytmetyczną wartości.

Czym jest średnia

Przez średnią rozumiemy klasyczną średnią arytmetyczną badanych wartości. Weźmy jako przykład tę tabelę z pensjami w złotych:

Imię pensja
Tomasz 4000
Marcin 6000
Jerzy 7200
Mirosław 8400
Joanna 7600
Magdalena 10 000
Andrzej 6000
Łukasz 18 000
Paulina 11 600
Jan 34 000
Józef 6000

To pensje 11 wymyślonych pracowników naszej wymyślonej firmy Matweb sp. z o.o. Jaka byłaby średnia pensja w tej firmie? Wzięlibyśmy wszystkie kwoty i dodali je:

4000+6000+7600+8400+7200+10000+6000+18000+11600+34000+6000=118800

Na pensje wypłaca się razem 118 800 zł miesięcznie. Średnią pensję otrzymamy, dzieląc tę kwotę przez liczbę pracowników, czyli przez jedenaście: 118 800 / 11 = 10 800. Średnia pensja w naszej firmie wynosi 10 800 zł. Nieźle, prawda?

Jeśli więc mamy zbiór n wartości, oznaczmy je x1, x2, …, xn, to średnią otrzymamy, dodając wszystkie xi i dzieląc wynik przez n. Średnią arytmetyczną zwykle oznaczamy x―. Wzór:

x―=x1+x2+…+xnn

Albo ten sam wzór z użyciem sumy:

x―=1n⋅∑i=1nxi

Jak obliczyć średnią w Excelu

W polskim Excelu do obliczania średniej służy funkcja ŚREDNIA, w angielskim funkcja AVERAGE. Jako argument podajemy wybrany zakres komórek, z którego chcemy obliczyć średnią.

Problemy ze średnią

Kilka problemów, na które możesz trafić przy średniej:

  • Średnia nie musi być ani najczęstszą, ani najbardziej prawdopodobną wartością. Jest to po prostu średnia wartość. Gdybyśmy liczyli średnią ocen w szkole, mogłoby nam wyjść 4,3, co nie jest nawet prawidłową oceną, którą można dostać w szkole. Ale jest to średnia ocena. Tak samo średnia pensja w naszej firmie wynosi 10 800, a przecież właściwie nikt takiej pensji nie ma.
  • Średnia może dać nam fałszywy obraz danych, jeśli występują w nich jakieś wartości skrajne (odstające). Średnia pensja 10 800 zł brzmi całkiem ładnie, tyle że większość pracowników do tej pensji nawet się nie zbliży. Tak wysoka średnia wynika głównie z jednego pracownika, Jana, który zarabia 34 000 i mocno ciągnie średnią w górę. Gdybyśmy Jana zwolnili, średnia pensja wyniosłaby tylko 8480, co na pierwszy rzut oka wygląda na mniej mylącą liczbę.

Rozdziały: Średnia arytmetyczna, Mediana, Dominanta, Jak obliczyć średnią ocen, Średnia geometryczna, Średnia harmoniczna