Postać trygonometryczna liczby zespolonej
Nie zawsze opłaca się mieć liczbę zespoloną w postaci algebraicznej, dlatego wprowadza się jeszcze postać trygonometryczną liczby zespolonej.
Jak można opisać punkt na płaszczyźnie?
Wiemy, że w interpretacji geometrycznej liczba zespolona z = x + yi to punkt na płaszczyźnie Gaussa. Ten punkt ma współrzędne (x, y). W jaki inny sposób możemy jeszcze określić punkt z, poza podaniem współrzędnych (x, y)?
Możemy obliczyć, jaki kąt tworzy z osią x (a dokładniej z jej dodatnią półosią) odcinek łączący punkt z z początkiem układu. Dzięki temu będziemy wiedzieć, w którym kierunku od początku układu leży punkt z. Żeby ustalić, gdzie dokładnie leży, potrzebujemy jeszcze znać jego odległość od początku układu. Mając te dwie informacje, potrafimy już dokładnie określić punkt z na płaszczyźnie Gaussa.
Postać trygonometryczna
Poniższy rysunek podsumowuje wszystko, co musimy znać, żeby zapisać liczbę zespoloną w postaci trygonometrycznej:
Jak widać, potrzebujemy długości odcinka od punktu z do początku układu, która jest równa modułowi liczby z — ten już umiemy obliczyć. Dalej potrzebujemy znać kąt φ (nazywany argumentem liczby z). Postać trygonometryczna liczby zespolonej wygląda wtedy tak:
Jak wyznaczymy kąt φ? Wykorzystamy do tego funkcje trygonometryczne. Mamy tu trójkąt prostokątny i znamy długość przeciwprostokątnej, czyli moduł liczby z. W postaci trygonometrycznej występuje zarówno sinus, jak i cosinus, więc kąt φ musimy wyrazić za pomocą obu tych funkcji. Z własności funkcji trygonometrycznych wynika przy tym, że:
Z tych wzorów możemy wyznaczyć sam kąt φ. Wyznaczenie kąta jest konieczne, bo postać trygonometryczną zapisujemy razem z sinusem i cosinusem.
Przykład
Zapisz w postaci trygonometrycznej liczbę zespoloną
Teraz zachodzi więc:
W tym momencie możemy albo użyć kalkulatora i obliczyć arcus sinus i arcus cosinus, albo skorzystać z tablicy wartości funkcji trygonometrycznych. Obie wartości, które nam wyszły, są w tablicach, więc tym razem kalkulatora nie użyjemy.
Jeśli
Mnożenie i dzielenie
Liczby zespolone w postaci trygonometrycznej możemy oczywiście mnożyć i dzielić. Za pomocą wzorów na sinus i cosinus sumy i różnicy kątów można wyprowadzić wzory na iloczyn i iloraz dwóch liczb zespolonych. Weźmy dwie liczby zespolone z1 i z2:
Same wzory wyglądają tak:
Rozdziały: Liczby zespolone, Interpretacja geometryczna liczb zespolonych, Postać trygonometryczna liczby zespolonej