Odsetki

Odsetki to wynagrodzenie za to, że komuś coś pożyczyłeś. W teorii odsetkami może być cokolwiek, w praktyce chodzi jednak o pieniądze. Wysokość odsetek zależy od stopy procentowej i okresu, za który się je nalicza; oblicza się je od kwoty, którą pożyczyłeś.

Czym są odsetki

Wyobraź sobie, że twój bogaty wujek Wiktor pożycza ci dwa miliony złotych. Z tymi dwoma milionami możesz zrobić, co chcesz, ale w ciągu roku musisz oddać wujkowi Wiktorowi 2 200 000 zł, czyli o 10% więcej. Jeśli nie zdążysz w ciągu roku, kwota długu będzie co roku rosnąć o kolejne 10%. Na tym prostym przykładzie pokażemy sobie podstawowe pojęcia:

• Wujek Wiktor to wierzyciel. Wierzyciel pożycza pieniądze i wierzy, że je odzyska.
• Ty zostałeś dłużnikiem. Jesteś winien pieniądze wujkowi Wiktorowi i masz nadzieję, że zdążysz je spłacić.
• Kwota długu (albo kapitał) to wartość pieniędzy, które wierzyciel pożyczył dłużnikowi. Kwota długu może z czasem maleć, ale i rosnąć. W historii o wujku Wiktorze to te dwa miliony.
• Odsetki to kwota, którą wujek Wiktor dostanie dodatkowo. Jeśli oddasz pieniądze w ciągu roku, odsetki wyniosą 200 000 złotych.
• Stopa procentowa (albo oprocentowanie) to zwykle wyrażone w procentach określenie, jak bardzo kwota długu rośnie w czasie. Wujek Wiktor ustalił stopę procentową na dziesięć procent.
• Okres kapitalizacji decyduje o tym, jak często będą doliczane odsetki. Często jest to rok, ale może być też krótszy, na przykład miesiąc albo kwartał. Wujek Wiktor był całkiem miły i ustalił okres na jeden rok.

Jak obliczyć odsetki

Najczęściej pewnie będziesz chciał obliczyć wysokość odsetek i porównać, która pożyczka (albo odwrotnie: która lokata) jest dla ciebie najlepsza. Czego do tego potrzebujesz? Musisz znać kwotę długu, stopę procentową i okres, za który nalicza się odsetki. Najpierw obliczymy, ile wyniosą odsetki po jednym okresie (jeśli jest to rok, to po roku):

$$\mbox{odsetki}=\frac{\mbox{kwota długu} \cdot \mbox{stopa procentowa}}{100}$$

Stopę procentową zapisujemy w procentach. W ten sposób dowiemy się, ile wynoszą odsetki po jednym roku, czyli po jednym naliczeniu. Policzmy to dla wujka Wiktora. Kwota długu to dwa miliony, stopa procentowa wynosi 10%.

$$\mbox{odsetki}=\frac{\mbox{kwota długu}\cdot \mbox{stopa procentowa}}{100}=\frac{2{,}000,000\cdot10}{100}=200{,}000$$

Te odsetki zwykle dolicza się do kwoty długu i za rok, przy następnym naliczeniu, odsetki będą odpowiednio wyższe. Po roku jesteś więc winien dwa miliony i do tego dwieście tysięcy (2 200 000). Kłopot w tym, że jeśli nic nie spłacisz, w następnym roku odsetki będą liczone od tej kwoty, a nie od pierwotnych dwóch milionów. W drugim roku odsetki wyniosą więc:

$$\mbox{odsetki}=\frac{\mbox{kwota długu}\cdot \mbox{stopa procentowa}}{100}=\frac{2{,}200,000\cdot10}{100}=220{,}000$$

Wzrosła więc kwota długu, ale też odsetki. Po dwóch latach jesteś już winien wujkowi Wiktorowi 2 200 000 + 220 000 = 2 420 000 złotych. Kolejne odsetki znowu będą liczone od tej nowej, wyższej kwoty i znów będą trochę wyższe. Tak dochodzimy do pojęcia procentu składanego, czyli kwoty, którą zapłacisz dodatkowo po kilku kapitalizacjach, a więc po kilku latach, w których co roku doliczano ci kolejne odsetki.

Linki

• Jak obliczyć odsetki od kredytu hipotecznego