เวกเตอร์แนวฉากของเส้นตรง
เวกเตอร์แนวฉากของเส้นตรง p คือเวกเตอร์ที่ตั้งฉากกับเส้นตรง p และหาองค์ประกอบได้จากสมการเส้นตรงในรูปทั่วไป
ตัวอย่างนำ
ให้เส้นตรง p ผ่านจุด A(0, 1), B(2, 5) เส้นตรงนี้เป็นกราฟของฟังก์ชัน y = 2x + 1 ดังนั้นสมการเส้นตรงในรูปทั่วไปคือ −2x + y − 1 = 0 รูป:
สมการในรูปทั่วไปอยู่ในรูป ax + by + c = 0 ในกรณีนี้สมการ −2x + y − 1 = 0 มี a = −2, b = 1, c = −1 พารามิเตอร์ a, b มีความหมายทางเรขาคณิตอย่างไร ลองวาดเวกเตอร์
เห็นได้ค่อนข้างชัดว่าเวกเตอร์นี้ตั้งฉากกับเส้นตรง p และไม่ใช่เรื่องบังเอิญ สำหรับสมการเส้นตรงในรูปทั่วไป ax + by + c = 0 ใด ๆ เวกเตอร์ (a, b) จะตั้งฉากกับเส้นตรงนั้นเสมอ เวกเตอร์เช่นนี้เรียกว่าเวกเตอร์แนวฉากของเส้นตรง p (normal vector)
สมบัติของเวกเตอร์แนวฉาก
จากสมบัติของผลคูณเชิงสเกลาร์ของเวกเตอร์ เราทราบว่าผลคูณเชิงสเกลาร์ของเวกเตอร์สองเวกเตอร์เป็นศูนย์ก็ต่อเมื่อเวกเตอร์ทั้งสองตั้งฉากกัน เนื่องจากเวกเตอร์แสดงทิศทางของเส้นตรง p ขนานกับเส้นตรง p เวกเตอร์แสดงทิศทางใด ๆ ของเส้นตรง p จึงตั้งฉากกับเวกเตอร์แนวฉาก ถ้าหาเวกเตอร์แสดงทิศทางจากส่วนของเส้นตรง
เมื่อวาดลงในรูป:
ทบทวนว่าผลคูณเชิงสเกลาร์ของเวกเตอร์สองเวกเตอร์นิยามดังนี้:
เมื่อลองพิจารณาผลคูณนี้สักเล็กน้อย จะพบว่าสำหรับจำนวนจริง a, b ใด ๆ ผลคูณเชิงสเกลาร์ของเวกเตอร์ (a, b) กับ (−b, a) และของเวกเตอร์ (a, b) กับ (b, −a) เป็นศูนย์เสมอ:
กลับไปที่เส้นตรง p ซึ่งมีสมการในรูปทั่วไป ax + by + c = 0 และเวกเตอร์แนวฉาก (a, b) ซึ่งตั้งฉากกับเส้นตรงนี้ เดี๋ยวก่อน จากสมบัติข้างต้นเราทราบว่าเวกเตอร์ (−b, a) และ (b, −a) มีผลคูณเชิงสเกลาร์กับเวกเตอร์แนวฉากเป็นศูนย์ ดังนั้นเวกเตอร์ (−b, a) และ (b, −a) ต้องตั้งฉากกับเวกเตอร์แนวฉาก และเนื่องจากเวกเตอร์แนวฉากตั้งฉากกับเส้นตรง เวกเตอร์ที่ตั้งฉากกับเวกเตอร์แนวฉากจึงต้องขนานกับเส้นตรง p เดิม น่าทึ่งมาก
วาดเวกเตอร์
การหาสมการเส้นตรงในรูปทั่วไปจากเวกเตอร์แนวฉากและจุด
เราทราบแล้วว่าสมการเส้นตรงในรูปทั่วไปหาได้ค่อนข้างง่ายจากสมการอิงตัวแปรเสริม ถ้าทราบเวกเตอร์แนวฉาก
เหลือเพียงหาสัมประสิทธิ์ c สมการที่อธิบายเส้นตรง p ต้องเป็นจริงสำหรับทุกจุดที่อยู่บนเส้นตรง p นั่นคือ ถ้าแทน x, y ด้วยพิกัดของจุดที่อยู่บนเส้นตรง p สมการต้องเป็นจริง จึงเพียงแทนจุด A ซึ่งเส้นตรง p ผ่านแน่นอน จุด A มีพิกัดเป็น A(5, 13) ดังนั้นแทน x = 5, y = 13 ในสมการ 4x − 6y + c = 0:
สมการเส้นตรง p ในรูปทั่วไปจึงเป็น
เวกเตอร์แสดงทิศทางสองเวกเตอร์ของเส้นตรง p คือ
สารบัญ: สมการอิงตัวแปรเสริมของเส้นตรง (parametric equations), สมการเส้นตรงในรูปทั่วไป, เวกเตอร์แนวฉากของเส้นตรง, สมการเส้นตรงในรูปความชันและระยะตัดแกน, สมการเส้นตรงในปริภูมิสามมิติ