รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าคือรูปสี่เหลี่ยมด้านขนานที่มีมุมภายในทุกมุมขนาด 90 องศา คือเป็นมุมฉาก ด้านตรงข้ามของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาวเท่ากันเสมอ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นกรณีพิเศษของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน
ลักษณะพื้นฐาน
ก่อนอื่นดูรูปนี้
ในรูปเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีจุดยอด A B C และ D จึงเรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ABCD มีด้านสี่ด้าน คือ AB BC CD และ DA ด้านที่อยู่ตรงข้ามกันยาวเท่ากันเสมอ ใช้สัญลักษณ์ a และ b แทนความยาว ในรูปด้านยาวห้าและสามหน่วยตามที่แสดงไว้
ถ้าด้านทุกด้านยาวเท่ากัน นั่นคือ a = b รูปนั้นก็ยังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่ส่วนใหญ่จะเรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสจึงเป็นเพียงกรณีพิเศษของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
เส้นทแยงมุม
รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทุกรูปมีเส้นทแยงมุมสองเส้น ซึ่งเป็นส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุดยอดที่ไม่อยู่ติดกัน ในรูปของเราคือส่วนของเส้นตรง AC และ BD ซึ่งในรูปเขียนกำกับไว้ด้วย d1 และ d2 เส้นทแยงมุมทั้งสองยาวเท่ากันเสมอ และยาวกว่าด้านใด ๆ ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเสมอ สมบัติอื่น ๆ ของเส้นทแยงมุมมีดังนี้
- ความยาวของเส้นทแยงมุมเท่ากับ
ตามทฤษฎีบทพีทาโกรัส - เส้นทแยงมุมไม่ตั้งฉากกัน ซึ่งต่างจากรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
- เส้นทแยงมุมหนึ่งเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าออกเป็นสองส่วนเท่ากัน และเส้นทแยงมุมทั้งสองเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าออกเป็นสี่ส่วนที่มีพื้นที่เท่ากัน
- เส้นทแยงมุมแบ่งครึ่งซึ่งกันและกัน ถ้าให้จุดศูนย์กลางของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเป็นจุด O (ดังในรูป) ส่วนของเส้นตรง AO จะยาวเท่ากับส่วนของเส้นตรง CO
ความยาวรอบรูปและพื้นที่
ความยาวรอบรูปคือความยาวของขอบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า นั่นคือผลบวกของความยาวของด้านทั้งสี่ a + b + a + b แต่เนื่องจากด้านตรงข้ามยาวเท่ากันเสมอ จึงคำนวณความยาวรอบรูปได้เป็น 2 · a + 2 · b
พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าคือขนาดของบริเวณที่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าครอบคลุม หาได้โดยนำความยาวของด้านหนึ่งคูณด้วยความยาวของอีกด้านหนึ่งที่อยู่ติดกัน ดังนั้นพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเท่ากับ a · b สรุปอีกครั้ง:
รูปต่อไปนี้แสดงความยาวรอบรูปก่อน คือผลบวกของความยาวของส่วนของเส้นตรงสีแดง จากนั้นแสดงพื้นที่ คือส่วนที่ระบายสีของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
วงกลมล้อมรอบและวงกลมแนบใน
เช่นเดียวกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีวงกลมล้อมรอบ ซึ่งมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดศูนย์กลาง (จุดเซนทรอยด์) ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และมีรัศมีเท่ากับครึ่งหนึ่งของความยาวของเส้นทแยงมุม วงกลมล้อมรอบผ่านจุดยอดทุกจุดของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าไม่มีวงกลมแนบใน ซึ่งต่างจากรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยกเว้นกรณีที่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสด้วย