✖

รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าคือรูปสี่เหลี่ยมด้านขนานที่มีมุมภายในทุกมุมขนาด 90 องศา คือเป็นมุมฉาก ด้านตรงข้ามของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายาวเท่ากันเสมอ รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นกรณีพิเศษของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน

ลักษณะพื้นฐาน

ก่อนอื่นดูรูปนี้ รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ABCD ในรูปเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีจุดยอด A B C และ D จึงเรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ABCD มีด้านสี่ด้าน คือ AB BC CD และ DA ด้านที่อยู่ตรงข้ามกันยาวเท่ากันเสมอ ใช้สัญลักษณ์ a และ b แทนความยาว ในรูปด้านยาวห้าและสามหน่วยตามที่แสดงไว้

ถ้าด้านทุกด้านยาวเท่ากัน นั่นคือ a = b รูปนั้นก็ยังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่ส่วนใหญ่จะเรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสจึงเป็นเพียงกรณีพิเศษของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

เส้นทแยงมุม

รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทุกรูปมีเส้นทแยงมุมสองเส้น ซึ่งเป็นส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุดยอดที่ไม่อยู่ติดกัน ในรูปของเราคือส่วนของเส้นตรง AC และ BD ซึ่งในรูปเขียนกำกับไว้ด้วย d1 และ d2 เส้นทแยงมุมทั้งสองยาวเท่ากันเสมอ และยาวกว่าด้านใด ๆ ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเสมอ สมบัติอื่น ๆ ของเส้นทแยงมุมมีดังนี้

  • ความยาวของเส้นทแยงมุมเท่ากับ |d|=a2+b2 ตามทฤษฎีบทพีทาโกรัส
  • เส้นทแยงมุมไม่ตั้งฉากกัน ซึ่งต่างจากรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
  • เส้นทแยงมุมหนึ่งเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าออกเป็นสองส่วนเท่ากัน และเส้นทแยงมุมทั้งสองเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าออกเป็นสี่ส่วนที่มีพื้นที่เท่ากัน
  • เส้นทแยงมุมแบ่งครึ่งซึ่งกันและกัน ถ้าให้จุดศูนย์กลางของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเป็นจุด O (ดังในรูป) ส่วนของเส้นตรง AO จะยาวเท่ากับส่วนของเส้นตรง CO

ความยาวรอบรูปและพื้นที่

ความยาวรอบรูปคือความยาวของขอบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า นั่นคือผลบวกของความยาวของด้านทั้งสี่ a + b + a + b แต่เนื่องจากด้านตรงข้ามยาวเท่ากันเสมอ จึงคำนวณความยาวรอบรูปได้เป็น 2 · a + 2 · b

พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าคือขนาดของบริเวณที่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าครอบคลุม หาได้โดยนำความยาวของด้านหนึ่งคูณด้วยความยาวของอีกด้านหนึ่งที่อยู่ติดกัน ดังนั้นพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเท่ากับ a · b สรุปอีกครั้ง:

(ความยาวรอบรูป)P=2⋅a+2⋅b(พื้นที่)S=a⋅b

รูปต่อไปนี้แสดงความยาวรอบรูปก่อน คือผลบวกของความยาวของส่วนของเส้นตรงสีแดง จากนั้นแสดงพื้นที่ คือส่วนที่ระบายสีของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ความยาวรอบรูปและพื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

วงกลมล้อมรอบและวงกลมแนบใน

เช่นเดียวกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีวงกลมล้อมรอบ ซึ่งมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดศูนย์กลาง (จุดเซนทรอยด์) ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และมีรัศมีเท่ากับครึ่งหนึ่งของความยาวของเส้นทแยงมุม วงกลมล้อมรอบผ่านจุดยอดทุกจุดของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าไม่มีวงกลมแนบใน ซึ่งต่างจากรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยกเว้นกรณีที่รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสด้วย

รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากับวงกลมล้อมรอบ (สีแดง) และรัศมี (สีน้ำเงิน)