✖

เส้นตรง

เส้นตรงเป็นรูปเรขาคณิตที่ง่ายเป็นอันดับสอง และเป็นรูปหนึ่งมิติ (มีเพียงความยาว) กล่าวอย่างง่าย ๆ เส้นตรงคือเส้นที่ตรงและยาวไม่สิ้นสุด ไม่มีทั้งจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุด

สมบัติพื้นฐาน

โดยทั่วไปเขียนชื่อเส้นตรงด้วยอักษรตัวพิมพ์เล็ก เช่น a และมักกำหนดเส้นตรงด้วยจุดสองจุด เพราะผ่านจุดสองจุดใด ๆ ลากเส้นตรงได้เพียงเส้นเดียว นอกจากนี้ยังมีรังสี ซึ่งคล้ายเส้นตรง ต่างกันเพียงรังสีมีจุดเริ่มต้น (แต่ยังไม่มีจุดสิ้นสุด) ตัวอย่างเช่น แขนของมุมเป็นรังสี

เส้นตรง p และรังสี q

การเขียนเส้นตรงในระนาบ

ในระนาบเขียนเส้นตรงได้ด้วยฟังก์ชันเชิงเส้น ซึ่งมีกราฟเป็นเส้นตรงเสมอ แต่วิธีนี้ใช้ในปริภูมิสามมิติไม่ได้ เพราะฟังก์ชันเชิงเส้นไม่สามารถกำหนดมิติที่สามได้ อย่างไรก็ตาม ในระนาบ การเขียนด้วยฟังก์ชันเชิงเส้นเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการบรรยายเส้นตรงใด ๆ ที่ไม่ขนานกับแกน Y ถ้ากำหนดฟังก์ชันมาให้ การวาดเส้นตรงจากฟังก์ชันนั้นทำได้ง่าย แต่ในทางกลับกันอาจยากกว่า ให้มีเส้นตรงที่วาดไว้ดังนี้

เส้นตรง p

ฟังก์ชันเชิงเส้นอยู่ในรูป y = ax + b ขั้นแรกหา b ซึ่งเป็นพจน์คงตัว วิธีที่ง่ายที่สุดคืออ่านจากกราฟว่าเส้นตรงตัดแกน Y ที่ใด นั่นคือเมื่อค่า x เท่ากับศูนย์ จะเห็นว่าตัดที่สอง ดังนั้น b = 2 เหตุผลคือ เมื่อ ax เท่ากับศูนย์ วิธีเดียวที่จะได้ y เท่ากับสองในสมการ y = ax + b คือพจน์คงตัวต้องเท่ากับสอง

ต่อไปต้องหาว่า a เท่ากับเท่าใด ตอนนี้จะสะดวกกว่าถ้าตัดพจน์คงตัวออกชั่วคราวและถือว่าเป็นศูนย์ เส้นตรงจะเลื่อนไปผ่านจุดกำเนิดของระบบพิกัด และหา a ได้ง่ายขึ้น:

เส้นตรง p หลังการเลื่อน

เห็นได้ชัดว่าที่ x = 6 ค่า y เท่ากับ 2 แทนข้อมูลนี้ในสมการของฟังก์ชัน จะได้ 6a + 0 = 2 จากนี้คำนวณได้ง่าย ๆ ว่า a=26=13 เมื่อได้ค่า a แล้วก็เขียนสมการของฟังก์ชันทั้งหมด หรือก็คือสมการของเส้นตรงได้ y=1/3x+2

y=x3+2

ตำแหน่งสัมพัทธ์ของเส้นตรง

เส้นตรงสองเส้นในระนาบอยู่ในตำแหน่งสัมพัทธ์ได้หลายแบบ เริ่มจากตำแหน่งสัมพัทธ์ในระนาบ

ถ้าเส้นตรงสองเส้นวางซ้อนกันจนกลายเป็นเส้นเดียว คือตัดกันทุกจุด เรียกว่าเส้นตรงที่ทับกัน ถ้าเส้นตรงตัดกันที่จุดเพียงจุดเดียว เรียกว่าเส้นตรงที่ตัดกัน ถ้าเส้นตรงไม่ตัดกันเลย เรียกว่าเส้นขนาน โดยทั่วไปแสดงเส้นขนานด้วยขีดสั้น ๆ สองขีดบนแต่ละเส้น ดูรูปสุดท้าย รูปต่อไปนี้สรุปทุกกรณีไว้อย่างชัดเจน

เส้นตรงที่ทับกันซึ่งกำหนดด้วยจุด AB และ CD

เส้นตรงที่ตัดกันที่จุดเพียงจุดเดียว

เส้นขนานไม่ตัดกันเลย

วิธีหาตำแหน่งสัมพัทธ์ของเส้นตรงอธิบายไว้ในบทความแยกในหมวดเรขาคณิตวิเคราะห์ ในหมวดเดียวกันยังมีวิธีหาสมการเส้นตรงในรูปทั่วไป สมการอิงตัวแปรเสริมของเส้นตรง และสมการเส้นตรงในรูปความชันและระยะตัดแกน