รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นรูปเรขาคณิตพื้นฐานที่มีด้านยาวเท่ากันสี่ด้าน และมุมภายในแต่ละมุมมีขนาด 90 องศา นอกจากนี้ยังมีวิธีที่เรียกว่าการทำให้เป็นกำลังสองสมบูรณ์
ลักษณะ
ตัวอย่างของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสดูได้จากรูปต่อไปนี้
รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสทุกรูปมีจุดยอดสี่จุด รูปนี้มีจุดยอด A B C และ D ซึ่งแสดงด้วยสีน้ำเงิน จึงเรียกว่ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ABCD จุดยอดเหล่านี้เชื่อมกันด้วยส่วนของเส้นตรงเป็นด้านสี่ด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ได้แก่ด้าน AB BC CD และ DA ในรูปแสดงด้านเหล่านี้ด้วยเส้นหนา ด้านทุกด้านยาวเท่ากัน คือยาวห้าหน่วย
ด้านแต่ละด้านตั้งฉากกับด้านที่อยู่ติดกัน นั่นคือทำมุม 90 องศา
เส้นทแยงมุมของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
ส่วนของเส้นตรงสีเขียวคือเส้นทแยงมุม รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสทุกรูปมีเส้นทแยงมุมสองเส้น รูปนี้มีเส้นทแยงมุม AC และ DB เส้นทแยงมุมจึงเป็นส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุดยอดสองจุดที่อยู่ตรงข้ามกัน ข้อเท็จจริงอื่น ๆ เกี่ยวกับเส้นทแยงมุมมีดังนี้
- เส้นทแยงมุมยาวกว่าด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเสมอ
- กล่าวให้ละเอียดคือ ถ้าด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสยาว a เส้นทแยงมุม d จะยาว
ซึ่งได้จากทฤษฎีบทพีทาโกรัสโดยตรง - เส้นทแยงมุมตัดกันที่จุดศูนย์กลางของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเสมอ (ที่จุดเซนทรอยด์)
- เส้นทแยงมุมหนึ่งเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสออกเป็นสองส่วนเท่ากัน และเส้นทแยงมุมทั้งสองเส้นแบ่งรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสออกเป็นสี่ส่วนเท่ากัน
- เส้นทแยงมุมแบ่งครึ่งซึ่งกันและกัน ถ้าให้จุดศูนย์กลางของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเป็นจุด O (ดังในรูป) ส่วนของเส้นตรง AO จะยาวเท่ากับส่วนของเส้นตรง CO
- เส้นทแยงมุมแบ่งครึ่งมุมระหว่างด้านที่อยู่ติดกัน ตัวอย่างเช่น ในรูปมุม ABC มีขนาด 90 องศา และมุม ABD มีขนาด 45 องศา
- เส้นทแยงมุมทั้งสองตั้งฉากกัน
ความยาวรอบรูปและพื้นที่
ความยาวรอบรูปคือความยาวของขอบรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส นั่นคือผลบวกของความยาวของด้านทุกด้าน ดังนั้นถ้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีด้านยาว a ความยาวรอบรูปจะเท่ากับ 4 · a พื้นที่คือขนาดของบริเวณที่รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสครอบคลุม หาได้โดยนำความยาวของด้านหนึ่งคูณด้วยความยาวของด้านที่อยู่ติดกัน แต่เนื่องจากรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน จึงคูณเพียง a · a สรุปอีกครั้ง:
ตัวอย่างเช่น รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสในรูปก่อนหน้ามีความยาวรอบรูป 4 × 5 = 20 และพื้นที่ 5 × 5 = 25
ตำแหน่งของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
รูปต่อไปนี้เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือไม่
รูปข้างบนเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส เพราะมีสี่ด้าน ทุกด้านยาวเท่ากัน และด้านแต่ละด้านตั้งฉากกับด้านที่อยู่ติดกันทุกด้าน ถ้าหมุนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ก็ยังคงเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส แต่ถ้าเปลี่ยนขนาดของมุม จะไม่เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีกต่อไป
มีจุดยอดสี่จุดและด้านยาวเท่ากันสี่ด้าน แต่มุมไม่ได้เป็นมุมฉากทุกมุม จึงไม่ใช่รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
วิธีสร้างรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
การสร้างรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสทำได้ง่ายและตรงไปตรงมา สิ่งเดียวที่ต้องรู้คือความยาวของด้าน ถ้าด้านยาวสามเซนติเมตร ขั้นแรกให้ลากส่วนของเส้นตรงยาวสามเซนติเมตร กำหนดจุดปลายเป็นจุดยอด A และ B (หรือชื่ออื่นตามต้องการ) จากนั้นใช้ไม้ฉากวัดมุมฉาก แล้วลากส่วนของเส้นตรงสองเส้นที่ตั้งฉากกับส่วนของเส้นตรงนี้จากจุด A และ B ไปทางที่ต้องการ ส่วนของเส้นตรงทั้งสองยาวสามหน่วยเช่นกัน ตั้งชื่อจุดใหม่ว่า C และ D สุดท้ายลากส่วนของเส้นตรงเชื่อมจุด C และ D
วงกลมล้อมรอบและวงกลมแนบใน
วงกลมล้อมรอบและวงกลมแนบในเป็นสองคำที่มักพบคู่กับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส วงกลมทั้งสองมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดศูนย์กลางของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซึ่งเป็นจุดตัดของเส้นทแยงมุม
วงกลมล้อมรอบคือวงกลมที่ผ่านจุดยอดทุกจุดของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีรัศมี AO เมื่อ A เป็นจุดยอดของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส (จุดใดก็ได้) และ O เป็นจุดศูนย์กลาง
วงกลมแนบในคือวงกลมที่สัมผัสด้านทุกด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีรัศมี a/2 เมื่อ a เป็นความยาวของด้านของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
ตารางเมตร
หน่วยพื้นฐานของพื้นที่ คือตารางเมตร ก็เกี่ยวข้องกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ตารางเมตรหมายถึงอะไร ถ้ากล่าวว่าบริเวณหนึ่งมีพื้นที่หนึ่งตารางเมตร แสดงว่าบริเวณนั้นมีพื้นที่เท่ากับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาวหนึ่งเมตร ถ้าห้องมีพื้นที่ 10 ตารางเมตร แสดงว่าวางรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาวหนึ่งเมตรลงในห้องได้สิบรูป ข้อควรระวังคือพื้นที่นี้ไม่ใช่พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาว 10 เมตร รูปต่อไปนี้แสดงไว้อย่างชัดเจน
ถ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาว 10 เมตร จะได้หน่วยอาร์ และถ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่มีด้านยาว 100 เมตร จะได้หน่วยเฮกตาร์