กฎของคราเมอร์
กฎของคราเมอร์ (Cramer's rule) ใช้แก้ระบบสมการเชิงเส้นที่เมทริกซ์สัมประสิทธิ์เป็นเมทริกซ์ไม่เอกฐาน
ระบบสมการที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้
ให้ Ax = b เป็นระบบสมการเชิงเส้น เรียกระบบนี้ว่าระบบสมการที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้ ถ้า A เป็นเมทริกซ์จัตุรัสที่ไม่เอกฐาน นั่นคือดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์นี้ไม่เป็นศูนย์ และเมทริกซ์ไม่มีแถวหรือหลักที่ขึ้นต่อกันเชิงเส้นเลย
ตามทฤษฎีบทรูเช–กาเปลลี ระบบสมการที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้ทุกระบบมีผลเฉลยเพียงชุดเดียว ทฤษฎีบทรูเช–กาเปลลีบอกว่า ถ้า rank(A) = rank(A|b) = k ระบบจะมีผลเฉลย เมทริกซ์ A ของระบบนี้เป็นเมทริกซ์จัตุรัสและมีลำดับชั้นสูงสุดที่เป็นไปได้ หมายความว่าถ้าเพิ่มหลักใดเข้าไปในเมทริกซ์นี้ หลักนั้นต้องเป็นผลรวมเชิงเส้นของหลักของเมทริกซ์ A ดังนั้นการเพิ่มหลักของเมทริกซ์ b จะไม่ทำให้ลำดับชั้นของเมทริกซ์ A เพิ่มขึ้น
ทฤษฎีบทรูเช–กาเปลลียังบอกว่าการเขียนผลเฉลยต้องใช้พารามิเตอร์ n − k ตัว เมื่อ n เป็นจำนวนตัวแปร และ k เป็นลำดับชั้นของเมทริกซ์ rank(A|b) สำหรับระบบสมการที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้ จะได้ n = k การเขียนผลเฉลยจึงไม่ต้องใช้พารามิเตอร์เลย ระบบสมการที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้ทุกระบบจึงมีผลเฉลยเพียงชุดเดียว
ต่อไปให้ Ai เป็นเมทริกซ์ A ที่แทนหลักที่ i ด้วยหลัก b นิยามเมทริกซ์ Ai อย่างเป็นทางการได้ดังนี้:
เมื่อ aij เป็นสมาชิกของเมทริกซ์ A และ bi เป็นสมาชิกของเมทริกซ์ b
กฎของคราเมอร์
ให้ Ax = b เป็นระบบสมการเชิงเส้นที่ใช้กฎของคราเมอร์ได้ กฎของคราเมอร์บอกว่าระบบนี้มีผลเฉลยเพียงชุดเดียว (x1, x2, …, xn) เมื่อ
ลองดูกฎนี้ในตัวอย่างเล็ก ๆ โดยแก้ระบบสมการต่อไปนี้ด้วยกฎของคราเมอร์
เมทริกซ์สัมประสิทธิ์อยู่ในรูป:
ดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์เท่ากับ:
ต่อไปสร้างเมทริกซ์ A1 และ A2 ซึ่งอยู่ในรูป:
หาดีเทอร์มิแนนต์ของเมทริกซ์เหล่านี้:
แล้วหา x1 และ x2 ทีละตัว ตามกฎของคราเมอร์ สำหรับ x1 จะได้
เมื่อแทนค่าจะได้
ทำแบบเดียวกันสำหรับตัวที่สอง x2:
ผลเฉลยของระบบสมการจึงเป็นคู่ (x1, x2) = (3, 1)
กฎของคราเมอร์เหมาะเป็นพิเศษเมื่อต้องการเขียนขั้นตอนเป็นขั้นตอนวิธี เพราะเขียนโปรแกรมได้ง่าย การแก้ระบบสมการด้วยกฎของคราเมอร์ด้วยมือมักยุ่งยากกว่าการใช้วิธีการกำจัดแบบเกาส์
สารบัญ: ระบบสมการเชิงเส้น, กฎของคราเมอร์, ระบบสมการเชิงเส้นเอกพันธ์