ความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัล Eurojackpot
Eurojackpot เป็นสลากตัวเลขของยุโรปที่หลายประเทศร่วมกันจัด คล้ายกับการจับสลากเลือกตัวเลข 6 ตัวจาก 49 ตัว เงินรางวัลที่ 1 ขั้นต่ำที่รับประกันคือสิบล้านยูโร (ประมาณ 370 ล้านบาท) และสูงสุดได้ถึง 120 ล้านยูโร (ประมาณ 4,400 ล้านบาท)
กติกา
เป้าหมายของสลากนี้คือทายตัวเลข 5 ตัวที่จับได้จากตัวเลขทั้งหมด 50 ตัว และทายตัวเลขเสริมอีก 2 ตัวจากตัวเลข 12 ตัว ถ้าทายถูกทั้งเจ็ดตัวจะได้รางวัลที่ 1 คือ Eurojackpot ถ้าทายถูกน้อยกว่านั้นก็อาจได้รางวัลลำดับถัดไป เรื่องที่น่าสนใจคือในปี 2015 มีผู้ถูกรางวัลที่ 1 ของ Eurojackpot ในสาธารณรัฐเช็ก เป็นเงินรางวัลสูงเป็นประวัติการณ์ 2,466 ล้านโครูนาเช็ก (ประมาณ 90 ล้านยูโร)
ความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัล Eurojackpot
แล้วโอกาสถูกรางวัลมีเท่าใด เริ่มจากหาว่าการจัดหมู่ที่อาจจับได้มีทั้งหมดกี่แบบ เรารู้ว่าตัวเลขแต่ละตัวถูกจับได้ไม่เกินหนึ่งครั้ง และลำดับที่จับตัวเลขได้ไม่มีผล จึงใช้การเรียงสับเปลี่ยนในการคำนวณไม่ได้ แต่ต้องใช้การจัดหมู่ คำถามจึงเป็นว่าจับตัวเลขชุดละห้าตัวจากตัวเลข 50 ตัวได้กี่ชุดที่แตกต่างกัน เขียนเป็นสัมประสิทธิ์ทวินามได้ดังนี้:
สูตรที่ใช้หาค่าของสัมประสิทธิ์ทวินามนี้คือ:
เมื่อเครื่องหมายอัศเจรีย์แทนแฟกทอเรียล แทนค่าลงไปจะได้:
ใช้สมบัติของแฟกทอเรียลกระจายตัวเศษ:
จะเห็นว่าทั้งตัวเศษและตัวส่วนมี 45! จึงตัด 45! ออกจากเศษส่วนได้:
กระจาย 5!:
คูณทั้งหมด:
แล้วหาร:
ดังนั้นจับตัวเลขชุดละห้าตัวจากตัวเลขห้าสิบตัวได้ทั้งหมด 2,118,760 ชุดที่แตกต่างกัน ความน่าจะเป็นที่จะทายถูกตัวเลขชุดที่จับได้ ซึ่งเขียนแทนด้วย P1 คือส่วนกลับของจำนวนนี้:
ต่อไปต้องหาว่าจับตัวเลขชุดละสองตัวจากตัวเลข 12 ตัวได้กี่ชุดที่แตกต่างกัน เพื่อหาความน่าจะเป็นที่จะทายตัวเลขเสริมถูกด้วย ซึ่งเขียนเป็นสัมประสิทธิ์ทวินามได้อีกเช่นกัน:
ครั้งนี้ข้ามขั้นตอนการคำนวณไป ใช้เครื่องคิดเลขสัมประสิทธิ์ทวินามได้ และจะได้ว่า:
ดังนั้นมีตัวเลขชุดละสองตัวที่แตกต่างกัน 66 ชุด ความน่าจะเป็นที่จะทายถูกชุดที่จับได้ ซึ่งเขียนแทนด้วย P2 คือ:
ความน่าจะเป็นรวม P ที่จะถูกรางวัลที่ 1 ของ Eurojackpot ได้จากการนำความน่าจะเป็นทั้งสองมาคูณกัน:
โอกาสที่จะถูกรางวัลที่ 1 ของ Eurojackpot คือ 1 ต่อ 139,838,160 เพื่อให้เห็นภาพ กรุงเทพฯ และปริมณฑลมีประชากรประมาณ 11 ล้านคน ถ้าต้องการให้แน่ใจว่าจะมีคนในกรุงเทพฯ และปริมณฑลถูกรางวัล ทุกคนต้องซื้อสลากคนละ 13 ใบโดยไม่มีใบใดซ้ำกัน เมื่อออกรางวัลแล้วจึงจะแน่ใจได้ว่าสลากใบหนึ่งในนั้นเป็นใบที่ถูกรางวัล
สารบัญ: ความน่าจะเป็น, คอมพลีเมนต์ของเหตุการณ์, การแจกแจงทวินาม, ความน่าจะเป็นแบบมีเงื่อนไข, ความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัลในการจับสลากเลือกตัวเลข 6 ตัวจาก 49 ตัว, ความน่าจะเป็นที่จะถูกรางวัล Eurojackpot