✖

การแปลงความชันของถนนเป็นมุม

บนถนนคงเคยเห็นป้ายจราจรทางขึ้นลาดชัน (หรือป้ายทางลงลาดชัน) ป้ายนี้เตือนว่าข้างหน้าเป็นเนินที่ค่อนข้างชัน แต่ป้ายบอกระดับความชันเป็นร้อยละ ในขณะที่ปกติเราวัดมุมเป็นองศา ความชันที่บอกเป็นร้อยละหมายถึงอะไร

เพื่ออธิบายว่า 12% บอกอะไร ให้พิจารณารูปต่อไปนี้

สมมติว่ารถของเราอยู่ที่จุด A ซึ่งเป็นที่ตั้งของป้ายความชัน 12% ด้วย จากนั้นขับขึ้นเนินไปตามถนนสีแดงจนได้ระยะทางในแนวราบหนึ่งร้อยเมตร จุดหมายแสดงด้วยจุด C ระยะทางในแนวราบคือระยะห่างระหว่างจุด A และ B ในความเป็นจริงรถวิ่งได้ระยะทางมากกว่านี้เล็กน้อย เพราะวิ่งขึ้นเนิน ระยะ AC จึงยาวกว่า AB เล็กน้อย แต่เมื่อถึงจุด C จะสูงขึ้น 12 เมตร ซึ่งแสดงด้วยส่วนของเส้นตรง BC นี่คือสิ่งที่ป้ายบอก ความชัน 12% หมายความว่าถ้าความชันนี้มีต่อเนื่องไปตลอดระยะทางในแนวราบหนึ่งร้อยเมตร จะสูงขึ้น 12 เมตร ถ้าที่นั่นมีความชัน 14% ระยะทางหนึ่งร้อยเมตรจะทำให้สูงขึ้น 14 เมตร

วิธีคำนวณมุมในหน่วยองศา

แล้วจะหาขนาดของมุม α ที่จุดยอด A ได้อย่างไร นั่นคือถนนที่ขึ้นเนินทำมุมกับพื้นราบเท่าใด ใช้ฟังก์ชันตรีโกณมิติ โดยเฉพาะฟังก์ชันแทนเจนต์ เรารู้ว่าแทนเจนต์ของมุมในรูปสามเหลี่ยมมุมฉากเท่ากับอัตราส่วนของด้านตรงข้ามมุมต่อด้านประชิดมุม ด้านตรงข้ามมุม α คือด้าน BC ด้านประชิดมุมคือด้าน AB จึงเขียนได้ว่าแทนเจนต์ของมุมแอลฟาเท่ากับ:

tan⁡α=12100

แต่สิ่งที่ต้องการจริง ๆ ไม่ใช่แทนเจนต์ของมุม แต่เป็นขนาดของมุม α สำหรับเรื่องนี้ต้องใช้ฟังก์ชันตรีโกณมิติผกผัน arctan ซึ่งคำนวณขนาดของมุมได้ถ้ารู้อัตราส่วนของด้าน จึงเขียนได้ว่า

α=arctan⁡12100

ต้องนำค่านี้ไปใส่ในเครื่องคิดเลข เช่น Google ซึ่งคำนวณให้ว่า

α=arctan⁡12100=6.84∘

ถนนทำมุมกับพื้นราบประมาณ 6.84°

เครื่องคิดเลข

ความชันบอกได้สามแบบ คือเป็นร้อยละเหมือนบนป้ายจราจร เป็นมุมในหน่วยองศา หรือเป็นอัตราส่วน 1 : n เมื่อ n คือระยะทางในแนวราบที่ทำให้ถนนสูงขึ้นหนึ่งเมตร แบบหลังใช้ เช่น กับทางลาดและหลังคา ใส่ค่าที่รู้ แล้วเครื่องคิดเลขจะคำนวณอีกสองค่าที่เหลือให้

สารบัญ: มุม, การสร้างเส้นแบ่งครึ่งมุม, การสร้างมุมให้มีขนาดเท่ากับมุมที่กำหนด, การวัดมุมในหน่วยเรเดียน, มุมที่มีทิศทาง, ผลบวกของมุมภายในรูปหลายเหลี่ยม, การแปลงความชันของถนนเป็นมุม