✖

รูปสามเหลี่ยม

รูปสามเหลี่ยมเป็นรูปเรขาคณิตที่ประกอบด้วยจุดยอดสามจุดซึ่งเชื่อมกันด้วยส่วนของเส้นตรงสามเส้น

ลักษณะ

ดูรูปต่อไปนี้ รูปสามเหลี่ยม ABC ในรูปเป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีจุดยอด A B และ C จึงเรียกว่ารูปสามเหลี่ยม ABC มีด้านสามด้าน คือ AB BC และ AC สังเกตว่าด้านเหล่านี้มีชื่อเป็นอักษรตัวพิมพ์เล็กด้วย การตั้งชื่อนี้มีหลัก คือด้านที่อยู่ตรงข้ามจุดยอด A คือด้าน a ด้านที่อยู่ตรงข้ามจุดยอด B คือด้าน b และด้านที่อยู่ตรงข้ามจุดยอด C คือด้าน c ด้านที่ตั้งชื่อตามจุดยอดใดจึงเป็นด้านตรงข้ามจุดยอดนั้นเสมอ คือด้านที่ไม่มีจุดยอดนั้นเป็นจุดปลาย

รูปสามเหลี่ยมทุกรูปมีมุมภายในสามมุม โดยทั่วไปใช้อักษรกรีกแอลฟา α บีตา β และแกมมา γ แทนมุมเหล่านี้ ผลบวกของมุมภายในทั้งสามมุมต้องเท่ากับ 180 องศาเสมอ

รูปสามเหลี่ยมไม่มีเส้นทแยงมุม แต่มีเส้นมัธยฐานและส่วนสูง

อสมการสามเหลี่ยม

อสมการสามเหลี่ยมเป็นความสัมพันธ์สำคัญที่เป็นจริงในรูปสามเหลี่ยม กล่าวคือผลบวกของความยาวของด้านสองด้านใด ๆ มากกว่าความยาวของด้านที่สามซึ่งเหลืออยู่เสมอ เขียนได้ดังนี้:

|a|+|b|>|c||a|+|c|>|b||b|+|c|>|a|

ถ้าอสมการนี้ไม่เป็นจริงจะเกิดอะไรขึ้น นั่นคือถ้าด้านหนึ่งยาวกว่าผลบวกของอีกสองด้าน จะสร้างรูปสามเหลี่ยมไม่ได้ เพราะด้านทั้งสองสั้นเกินไปและ “ไปไม่ถึงกัน”

สร้างรูปสามเหลี่ยมไม่ได้

ถ้าเป็นสมการ คือผลบวกของความยาวของสองด้านเท่ากับความยาวของด้านที่สาม เมื่อพยายามวาดรูปสามเหลี่ยม จุดทุกจุดจะอยู่บนเส้นตรงเดียวกัน

จุดยอด C อยู่บนด้าน AB จุดทั้งสามจึงไม่เป็นรูปสามเหลี่ยม

อสมการสามเหลี่ยมใช้ในบทนิยามของแนวคิดอื่น ๆ ด้วย ซึ่งมักเกี่ยวกับระยะทาง เพราะหลักการนี้เป็นธรรมชาติที่สุดในเรื่องระยะทาง ถ้าพูดถึงระยะทางในโลกจริง ย่อมเป็นจริงว่าระยะทางตรง (ในแนวเส้นตรง) จากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม่สั้นกว่าระยะทางจากกรุงเทพฯ ไปขอนแก่นแล้วจากขอนแก่นไปเชียงใหม่แน่นอน

ชนิดของรูปสามเหลี่ยม

รูปสามเหลี่ยมแบ่งได้หลายชนิด โดยทั่วไปแบ่งตามความยาวของด้านและขนาดของมุม

  • รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า มีด้านทุกด้านยาวเท่ากัน และมุมภายในทุกมุมมีขนาด 60 องศา รูปสามเหลี่ยมด้านเท่า
  • รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มีด้านสองด้านยาวเท่ากัน และด้านที่สามยาวต่างออกไป ด้านที่ยาวเท่ากันเรียกว่าด้านประกอบมุมยอด และด้านที่สามเรียกว่าฐาน มุมที่ด้านประกอบมุมยอดแต่ละด้านทำกับฐานมีขนาดเท่ากันเสมอ รูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว มุมที่มีขนาดเท่ากันแสดงด้วยสีแดง
  • รูปสามเหลี่ยมมุมแหลม มีมุมภายในทุกมุมเป็นมุมแหลม คือมีขนาดน้อยกว่า 90 องศา รูปสามเหลี่ยมมุมแหลม
  • รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก มีมุมฉากหนึ่งมุมเท่านั้น คือมุมขนาด 90 องศา รูปสามเหลี่ยมมีมุมฉากสองมุมไม่ได้ เพราะผลบวกของมุมภายในเท่ากับ 180 มุมที่สามจะต้องมีขนาดศูนย์ ซึ่งเป็นไปไม่ได้ ในรูปสามเหลี่ยมมุมฉากทฤษฎีบทพีทาโกรัสอันโด่งดังเป็นจริง รายละเอียดเพิ่มเติมอ่านได้ในบทความรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก
  • รูปสามเหลี่ยมมุมป้าน มีมุมป้านหนึ่งมุมเท่านั้น คือมุมที่มีขนาดมากกว่า 90 องศา ข้อควรระวังอีกครั้งคือรูปสามเหลี่ยมมีมุมที่มากกว่า 90 องศาสองมุมไม่ได้ มุมที่เหลืออีกสองมุมจึงต้องเป็นมุมแหลม คือมีขนาดน้อยกว่า 90 องศา รูปสามเหลี่ยมมุมป้าน มุมป้านแสดงด้วยสีแดง

สารบัญ: รูปสามเหลี่ยม, ส่วนสูงของรูปสามเหลี่ยม, เส้นมัธยฐานของรูปสามเหลี่ยม, วงกลมกับรูปสามเหลี่ยม, รูปสามเหลี่ยมมุมฉาก, การสร้างรูปสามเหลี่ยม, ความเท่ากันทุกประการของรูปสามเหลี่ยม, ความคล้ายของรูปสามเหลี่ยม, พื้นที่ของรูปสามเหลี่ยม, ทฤษฎีบทพีทาโกรัส