ดอกเบี้ย
ดอกเบี้ยคือผลตอบแทนที่ได้รับจากการให้ผู้อื่นยืมสิ่งของ ในทางทฤษฎีดอกเบี้ยจะเป็นอะไรก็ได้ แต่ในทางปฏิบัติมักหมายถึงเงิน จำนวนดอกเบี้ยกำหนดด้วยอัตราดอกเบี้ยร่วมกับช่วงเวลา และคำนวณจากเงินที่ให้ยืม
ความหมายของดอกเบี้ย
สมมติว่าลุงสมชายผู้ร่ำรวยให้หลานยืมเงิน 2 ล้านบาท หลานจะนำเงิน 2 ล้านบาทนี้ไปใช้อย่างไรก็ได้ แต่ภายในหนึ่งปีต้องคืนลุงสมชาย 2,200,000 บาท ซึ่งมากกว่าเดิม 10% ถ้าคืนไม่ทันภายในหนึ่งปี เงินที่ค้างชำระจะเพิ่มขึ้นอีก 10% ทุกปี จากตัวอย่างง่าย ๆ นี้ อธิบายแนวคิดพื้นฐานได้ดังนี้
- ลุงสมชายเรียกว่าเจ้าหนี้ เจ้าหนี้ให้ยืมเงินและเชื่อว่าจะได้เงินคืน
- หลานเป็นลูกหนี้ ลูกหนี้ติดหนี้ลุงสมชายและหวังว่าจะชำระคืนได้ทันเวลา
- เงินต้นคือจำนวนเงินที่เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้ยืม เงินที่ค้างชำระอาจลดลงหรือเพิ่มขึ้นตามเวลา ในเรื่องของลุงสมชาย เงินต้นคือ 2 ล้านบาท
- ดอกเบี้ยคือจำนวนเงินที่ลุงสมชายได้รับเพิ่ม ถ้าหลานคืนเงินได้ภายในหนึ่งปี ดอกเบี้ยจะเป็น 200,000 บาท
- อัตราดอกเบี้ยโดยทั่วไปเป็นค่าร้อยละที่บอกว่าเงินที่ค้างชำระเพิ่มขึ้นมากเพียงใดเมื่อเวลาผ่านไป ลุงสมชายกำหนดอัตราดอกเบี้ย 10%
- ช่วงเวลาเป็นตัวกำหนดว่าดอกเบี้ยจะเพิ่มขึ้นบ่อยเพียงใด มักเป็นหนึ่งปี แต่อาจสั้นกว่านั้นได้ เช่น หนึ่งเดือนหรือหนึ่งไตรมาส ลุงสมชายค่อนข้างใจดีจึงกำหนดช่วงเวลาเป็นหนึ่งปี
การคำนวณดอกเบี้ย
ส่วนใหญ่เรามักต้องการคำนวณจำนวนดอกเบี้ยเพื่อเปรียบเทียบว่าเงินกู้ใด (หรือในทางกลับกัน การออมแบบใด) ดีที่สุด สิ่งที่ต้องรู้ได้แก่ เงินต้น อัตราดอกเบี้ย และช่วงเวลาที่ใช้คิดดอกเบี้ยแต่ละครั้ง ขั้นแรกคำนวณดอกเบี้ยหลังผ่านไปหนึ่งช่วงเวลา (ถ้าช่วงเวลาเป็นหนึ่งปี ก็คือหลังหนึ่งปี):
อัตราดอกเบี้ยเขียนเป็นร้อยละ สูตรนี้ให้ดอกเบี้ยหลังหนึ่งปี หรือหลังคิดดอกเบี้ยหนึ่งครั้ง ลองคำนวณกับกรณีของลุงสมชาย เงินต้นคือ 2 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยคือ 10%
โดยทั่วไปดอกเบี้ยนี้จะนำไปรวมกับเงินต้น และในปีถัดไปเมื่อคิดดอกเบี้ยครั้งต่อไป ดอกเบี้ยจะสูงขึ้นตามไปด้วย หลังหนึ่งปีหลานจึงเป็นหนี้ 2 ล้านบาทบวกอีกสองแสนบาท (2,200,000 บาท) ปัญหาคือถ้าไม่ชำระคืนเลย ในปีถัดไปหนี้จะคิดจากจำนวนเงินนี้ ไม่ใช่จากเงินเดิม 2 ล้านบาท ในปีที่สองดอกเบี้ยจะเป็น
ดังนั้นทั้งเงินที่ค้างชำระและดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น หลังสองปีหลานเป็นหนี้ลุงสมชาย 2,200,000 + 220,000 = 2,420,000 บาท ดอกเบี้ยครั้งต่อไปจะคิดจากจำนวนเงินใหม่ที่สูงขึ้นนี้อีก และดอกเบี้ยก็จะสูงขึ้นอีกเล็กน้อย นี่นำไปสู่แนวคิดเรื่องดอกเบี้ยทบต้น ซึ่งคือจำนวนเงินที่ต้องจ่ายเพิ่มหลังคิดดอกเบี้ยหลายครั้ง นั่นคือหลังหลายปีที่มีการคิดดอกเบี้ยเพิ่มทุกปี
ลิงก์ภายนอก
สารบัญ: ดอกเบี้ย, ดอกเบี้ยทบต้น, เงินเฟ้อ, ดอกเบี้ยทบต้นรายเดือน, วิธีคำนวณดอกเบี้ยสินเชื่อบ้าน