✖

จำนวนนับ

จำนวนนับ (จำนวนธรรมชาติ) เป็นจำนวนที่พบบ่อยที่สุดในชีวิตประจำวัน จำนวนนับคือจำนวนเต็มบวก ได้แก่ 1, 2, 3, 4, …

สัญลักษณ์

จำนวนนับประกอบกันเป็นเซตที่มีสมาชิกเป็นจำนวนเต็มบวก 1, 2, 3, 4, … โดยทั่วไปเซตนี้เขียนแทนด้วยตัวอักษร N ที่มีขาแรกเป็นเส้นคู่ ดังนี้ ℕ ซึ่งมาจากคำภาษาอังกฤษ “naturals”

บางครั้งก็ถือว่าเซตของจำนวนนับมีศูนย์อยู่ด้วย ถ้าต้องการแยกให้ชัด โดยทั่วไปจะใช้ ℕ ตามปกติแทนเซตที่ไม่มีศูนย์ และถ้าต้องการรวมศูนย์ จะเติมศูนย์ไว้ที่ตัวห้อยดังนี้ ℕ0 ซึ่งก็คือเซตของจำนวนเต็มที่ไม่เป็นลบ นอกจากนี้ยังนิยมใช้สัญลักษณ์ที่มีเครื่องหมายบวก ℕ+ เพื่อเน้นว่าหมายถึงจำนวนนับที่ไม่มีศูนย์

จำนวนนับใช้บอกปริมาณของสิ่งต่าง ๆ เป็นหลัก (“ที่บ้านมีเก้าอี้สามตัว” “ในสวนสาธารณะมีม้านั่งสามสิบตัว” …) และใช้บอกลำดับ (“มนุษย์คนแรกที่ไปถึงดวงจันทร์” “แคนาดาเป็นประเทศที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก” …)

สมบัติ

จำนวนนับมีสมบัติที่น่าสนใจบางประการ ดังนี้

  1. เซตของจำนวนนับเป็นเซตอนันต์ แต่เป็นเซตนับได้ กล่าวคือเรียงจำนวนนับทั้งหมดเป็นลำดับได้
  • จำนวนนับมีสมบัติปิดภายใต้การบวกและการคูณ หมายความว่าเมื่อนำจำนวนนับสองจำนวนใด ๆ มาคูณหรือบวกกัน จะได้จำนวนนับเสมอ
  • จำนวนนับไม่มีสมบัติปิดภายใต้การลบ เพราะถ้านำจำนวนที่มากกว่าไปลบออกจากจำนวนที่น้อยกว่า จะได้จำนวนลบ
  • ในทำนองเดียวกัน จำนวนนับไม่มีสมบัติปิดภายใต้การหาร เช่น 7÷2 ไม่เป็นจำนวนนับ

การหารที่มีเศษ

ในหัวข้อที่แล้วได้กล่าวว่าจำนวนนับไม่มีสมบัติปิดภายใต้การหาร อย่างไรก็ตาม เราสามารถนิยามการหารที่มีเศษได้ ซึ่งทุกคนคงรู้จักดี ถ้าคำนวณ 7÷2 จะได้ 3.5 แต่ถ้าใช้การหารที่มีเศษ จะได้ผลหาร 3 เหลือเศษ 1 นั่นคือ ถ้าคูณ 3 × 2 แล้วบวกเศษ จะได้ 7 กลับคืนมา: 3 × 2 + 1 = 7

จำนวนนับไม่มีสมบัติปิดภายใต้การดำเนินการนี้ แต่จำนวนนับรวมกับศูนย์มีสมบัติปิด นั่นคือทั้งผลหารและเศษจะอยู่ในเซต ℕ0

บทนิยามของการหารที่มีเศษเป็นดังนี้:

a=bq+r;a,q,r∈N0,b∈N,r<b

ในบทนิยามนี้เราหาร a÷b จำนวน r เรียกว่าเศษจากการหาร และ q เรียกว่าผลหาร เงื่อนไขเหล่านี้หมายความว่าอย่างไร เราถือว่ากำลังทำงานกับจำนวนนับรวมกับศูนย์ แต่เนื่องจากหารด้วยศูนย์ไม่ได้ จึงเลือก b จากเซตที่ไม่มีศูนย์

ตัวอย่างเช่น สำหรับการคำนวณ 19 ÷ 5 จะได้ a = 19 และ b = 5 แยกได้ดังนี้:

19=5×3+4

ดังนั้น q = 3 เป็นผลหาร และ r = 4 เป็นเศษ

แหล่งข้อมูล