✖

เมทริกซ์เปลี่ยนฐาน

ถ้ามีปริภูมิเวกเตอร์ V และฐานหลักสองฐานหลักของปริภูมินี้ จะเขียนเวกเตอร์หนึ่งในปริภูมิเป็นผลรวมเชิงเส้นของเวกเตอร์ได้ทั้งในฐานหลักแรกและในฐานหลักที่สอง เมทริกซ์เปลี่ยนฐาน (change-of-basis matrix) ช่วยแปลงการเขียนแบบหนึ่งเป็นอีกแบบหนึ่ง

ตัวอย่างนำ

ให้ V เป็นปริภูมิเวกเตอร์ n มิติ และมีฐานหลักสองฐานหลักที่ต่างกัน E = {e1, …, en} และ F = {f1, …, fn} เลือกเวกเตอร์ x ใน V เนื่องจาก x อยู่ในปริภูมิ V และ E และ F เป็นฐานหลักของปริภูมินี้ จะต้องมีสัมประสิทธิ์ a1, …, an ที่ทำให้:

x=a1⋅e1+…+an⋅en

และต้องมีสัมประสิทธิ์ b1, …, bn ที่ทำให้:

x=b1⋅f1+…+bn⋅fn

กรณีแรกเขียนเวกเตอร์ x ด้วยฐานหลัก E กรณีที่สองเขียนด้วยฐานหลัก F เมื่อใช้ฐานหลักสองฐานหลักที่ต่างกันเขียน x จึงได้สัมประสิทธิ์สองชุดที่ต่างกัน ai และ bi เกิดคำถามว่า ถ้ารู้สัมประสิทธิ์ bi มีวิธีหาสัมประสิทธิ์ ai จากสัมประสิทธิ์เหล่านี้ หรือคือหาการเขียนเทียบกับฐานหลักแรก ได้หรือไม่

ได้ โดยใช้สิ่งที่เรียกว่าเมทริกซ์เปลี่ยนฐาน

วิธีหาเมทริกซ์เปลี่ยนฐาน

ยังคงให้ V เป็นปริภูมิ และมีฐานหลักสองฐานหลัก E = {e1, …, en} และ F = {f1, …, fn} เนื่องจาก E เป็นฐานหลักของปริภูมิ V เวกเตอร์ f1, …, fn ทุกเวกเตอร์ย่อมเขียนเป็นผลรวมเชิงเส้นของเวกเตอร์ในฐานหลัก E ได้ แม้เวกเตอร์ f1, …, fn อยู่ในฐานหลัก F แต่ก็เป็นสมาชิกธรรมดาของปริภูมิ V ด้วย จึงต้องได้ว่า:

f1=a11⋅e1+a21⋅e2+…+an1⋅enf2=a12⋅e1+a22⋅e2+…+an2⋅en…fn=a1n⋅e1+a2n⋅e2+…+ann⋅en

ต่อไปเขียนสมการเหล่านี้เป็นเมทริกซ์ โดยให้หลักที่หนึ่งของเมทริกซ์เป็นสัมประสิทธิ์ของเวกเตอร์ f_1 คือ ai1 หลักที่สองเป็นสัมประสิทธิ์ของเวกเตอร์ f_2 คือ ai2 และต่อไปทำนองเดียวกัน จะได้เมทริกซ์:

P=(a11a12…a1na21a22…a2n…an1an2…ann)

เมทริกซ์นี้เรียกว่าเมทริกซ์เปลี่ยนฐานจากฐาน E ไปฐาน F ถ้ามีเวกเตอร์ x = (x1, …, xn) ใน V ซึ่งมีสัมประสิทธิ์เทียบกับฐานหลัก F เป็น b1, …, bn จะได้สัมประสิทธิ์ a1, …, an เทียบกับฐานหลัก E จาก

(a1⋮an)=P⋅(b1⋮bn)

ตัวอย่าง

พิจารณาปริภูมิเวกเตอร์ ℝ3 เลือกฐานหลักหนึ่งเป็นฐานหลักมาตรฐาน E = {(1, 0, 0), (0, 1, 0), (0, 0, 1)} และอีกฐานหลักหนึ่งเป็น F = {(2, 0, 0), (3, 2, 0), (1, 5, 4)} เมทริกซ์เปลี่ยนฐานจากฐาน E ไปฐาน F อยู่ในรูป

P=(231025004)

ต่อไปเลือกเวกเตอร์ x ∈ ℝ3 ใดก็ได้ เช่น x = (12, 41, 28) ซึ่งมีสัมประสิทธิ์เทียบกับฐานหลัก F เป็น b1 = −2, b2 = 3, b3 = 7 จึงหาผลคูณของเมทริกซ์:

(231025004)⋅(−237)=(124128)

เทียบกับฐานหลัก E เวกเตอร์ x มีสัมประสิทธิ์ a1 = 12, a2 = 41, a3 = 28 นั่นคือ:

(12,41,28)=12⋅(1,0,0)+41⋅(0,1,0)+28⋅(0,0,1)

สารบัญ: ปริภูมิเวกเตอร์, ตัวอย่างของปริภูมิเวกเตอร์, ปริภูมิย่อย, ผลรวมเชิงเส้นของเวกเตอร์, การแผ่ทั่ว, ฐานหลักของปริภูมิเวกเตอร์, มิติของปริภูมิเวกเตอร์, เมทริกซ์เปลี่ยนฐาน