พื้นที่ผิวของกรวย
พูดง่าย ๆ พื้นที่ผิวของกรวยบอกว่าต้องใช้กระดาษหรือแผ่นโลหะเท่าใดในการทำหรือหุ้มกรวยทั้งรูป อย่าสับสนกับปริมาตรของกรวย ซึ่งบอกว่ากรวยจุน้ำได้เท่าใด กรวยมีสองส่วน คือฐานรูปวงกลมด้านล่าง และผิวข้างที่อยู่เหนือฐานซึ่งเรียวขึ้นไปบรรจบที่จุดยอด
ในรูป รัศมีของฐาน r เป็นสีแดง ความสูง h เป็นสีน้ำเงิน และสูงเอียง l ของกรวยเป็นสีเขียว ซึ่งเป็นระยะจากจุดยอดถึงขอบของฐาน
สูตรพื้นที่ผิวของกรวย
ถ้าต้องการเพียงสูตร พื้นที่ผิว A ของกรวยที่มีรัศมีของฐานเป็น r และสูงเอียงยาว l คำนวณได้จาก
พจน์แรกคือพื้นที่ฐาน พจน์ที่สองคือพื้นที่ผิวข้าง บางครั้งสูตรนี้เขียนโดยดึงตัวร่วม π · r ออกมา:
ให้กรวยมีรัศมีของฐาน r = 3 และสูงเอียง l = 5 พื้นที่ผิวของกรวยนี้คือ
ถ้าต้องการเขียนผลลัพธ์เป็นจำนวนธรรมดาแทนการมีพาย ให้แทนด้วยค่าประมาณ 3.14:
ที่มาของสูตร
ฐานเป็นวงกลมธรรมดา พื้นที่ฐานจึงหาได้จากสูตรพื้นที่ของวงกลม คือ π · r2
ส่วนผิวข้างน่าสนใจกว่า ถ้าตัดผิวข้างตามแนวสูงเอียงแล้วคลี่วางบนโต๊ะ จะได้เซกเตอร์ของวงกลมที่มีรัศมี l รูปต่อไปนี้แสดงรูปคลี่ของกรวยทั้งรูป เซกเตอร์สีแดงคือผิวข้าง วงกลมสีน้ำเงินคือฐาน รูปคลี่ในภาพจะพับเป็นกรวยแล้วคลี่ออกอีกครั้ง
ส่วนโค้งสีส้มของเซกเตอร์เคยเป็นขอบของฐานก่อนตัด จึงยาวเท่ากับวงกลมสีส้มด้านล่าง นั่นคือความยาวเส้นรอบวงของวงกลม 2π r วงกลมทั้งวงที่มีรัศมี l จะยาว 2π l เซกเตอร์คิดเป็นส่วนของวงกลมทั้งวงที่มีรัศมี l เท่ากับที่ส่วนโค้งคิดเป็นส่วนของเส้นรอบวงทั้งเส้น:
สำหรับกรวยในตัวอย่างก่อนหน้า ได้สามส่วนห้าของวงกลม เหมือนในรูป วงกลมทั้งวงมีพื้นที่ π · l2 และผิวข้างเป็นส่วน
เมื่อบวกพื้นที่ฐานเข้ากับผิวข้าง จะได้สูตรทั้งหมด A = π · r2 + π · r · l
ตัวอย่าง: หมวกกระดาษ
กำลังจะมีงานเลี้ยง และเราต้องการทำหมวกกระดาษรูปกรวยที่มีรัศมีด้านล่าง 8 cm และสูง 15 cm ต้องใช้กระดาษเท่าใด
แต่สูตรต้องการสูงเอียง l ไม่ใช่ความสูง ความสูง รัศมี และสูงเอียงประกอบกันเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก จึงหาสูงเอียงได้ด้วยทฤษฎีบทพีทาโกรัส แทนค่า r = 8 และ h = 15:
ยกกำลังสอง:
เหลือเพียงหารากที่สอง:
ตรงนี้มีกับดักรออยู่ หมวกไม่มีก้น ถ้าใช้สูตรทั้งหมด จะได้หมวกที่มีฐานปิด ซึ่งสวมได้ยากมาก ดังนั้นหาเฉพาะผิวข้าง:
แทนค่าประมาณของพาย:
หมวกใช้กระดาษประมาณ 427 ตารางเซนติเมตร และต้องเผื่อกระดาษอีกเล็กน้อยไว้สำหรับติดกาว
เครื่องคิดเลข
ใส่รัศมีของฐานและสูงเอียง หน่วยของแต่ละช่องเปลี่ยนได้ เครื่องคิดเลขใช้ค่าพายที่แม่นยำ ผลลัพธ์จึงมากกว่า 75.36 เล็กน้อย
ดูเพิ่มเติม
สารบัญ: พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส, พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า, พื้นที่ของวงกลม, เซกเตอร์ของวงกลม, พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมคางหมู, พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมด้านขนาน, พื้นที่ของรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน, พื้นที่ของรูปหลายเหลี่ยมด้านเท่ามุมเท่า, พื้นที่ผิวของทรงกลม, พื้นที่ผิวของทรงลูกบาศก์, พื้นที่ผิวของทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก, พื้นที่ผิวของทรงกระบอก, พื้นที่ผิวของกรวย, พื้นที่ผิวของพีระมิด