Máy tính tốc độ, thời gian và quãng đường

Tốc độ, thời gian và quãng đường liên hệ với nhau bằng một công thức duy nhất: tốc độ bằng quãng đường đi được chia cho thời gian. Nếu đi 210 km hết 2 giờ, tốc độ trung bình của bạn là 105 km/h. Biết hai đại lượng thì luôn tính được đại lượng thứ ba, chỉ cần biến đổi công thức.

Cần chú ý đơn vị. Kilômét chia cho giờ được km/h, mét chia cho giây được m/s, và hai đơn vị này đổi qua nhau bằng số 3,6: 1 m/s = 3,6 km/h. Các máy tính dưới đây tự lo việc đó, quãng đường và thời gian có thể nhập theo đơn vị bất kì.

Tốc độ từ quãng đường và thời gian

Quãng đường từ tốc độ và thời gian

Thời gian từ quãng đường và tốc độ

Cách tính

Cả ba máy tính đều dùng cùng một công thức, chỉ là mỗi lần biến đổi theo một cách:

$$v=\frac{s}{t},s=v\cdot t,t=\frac{s}{v}$$

Ở máy tính thứ nhất, ta đi 120 km hết 1 giờ rưỡi. Thay vào công thức:

$$v=\frac{120\text{km}}{1,5\text{h}}=80\text{km/h}$$

Tính theo mét trên giây, tốc độ này là 80:3,6 ≈ 22,22 m/s.

Ở máy tính thứ hai, ta đi với tốc độ 80 km/h trong 45 phút. Trước hết đổi phút sang giờ: 45 phút là ba phần tư giờ, tức là 0,75 h:

$$s=80\text{km/h}\cdot 0,75\text{h}=60\text{km}$$

Ở máy tính thứ ba, trước mặt còn 300 km đường cao tốc và ta đi với tốc độ 120 km/h:

$$t=\frac{300\text{km}}{120\text{km/h}}=2,5\text{h}$$

Nửa giờ là 30 phút, nên chuyến đi kéo dài 2 giờ 30 phút. Một lỗi hay gặp là đọc 2,5 h thành “2 giờ 50 phút”. Thực tế ít hơn 20 phút, vì một giờ có 60 phút chứ không phải 100.

Đây là tốc độ trung bình: máy tính không quan tâm việc bạn đã kẹt xe nửa tiếng rồi sau đó đi nhanh để bù lại. Xem thêm ví dụ có đổi đơn vị trong bài Cách tính tốc độ trung bình. Còn vì sao tốc độ trung bình của chuyến đi (120 km/h) và về (40 km/h) không phải là 80 km/h thì trung bình điều hoà giải thích.