Υπολογισμός ΦΠΑ

Ο ΦΠΑ, ο φόρος προστιθέμενης αξίας, κρύβεται στην τιμή σχεδόν όλων όσων αγοράζουμε. Ο έμπορος τον εισπράττει από εμάς την ώρα της πληρωμής και τον αποδίδει στο κράτος. Στην Ελλάδα ισχύουν τρεις συντελεστές: ο κανονικός 24%, ο μειωμένος 13% και ο υπερμειωμένος 6%. Ο συντελεστής 13% ισχύει για τα περισσότερα τρόφιμα και για το φαγητό στο εστιατόριο, ο 6% για τα φάρμακα και τα βιβλία. Τα περισσότερα άλλα αγαθά, όπως τα ρούχα, τα ηλεκτρονικά, η επισκευή αυτοκινήτου ή τα αλκοολούχα ποτά, επιβαρύνονται με 24%.

Το βασικό είναι από τι υπολογίζεται ο ΦΠΑ: πάντα από την τιμή χωρίς φόρο. Κατά τα άλλα, πρόκειται για έναν απλό υπολογισμό με ποσοστά.

Τιμή με ΦΠΑ

Βάλαμε στο μάτι ένα ποδήλατο που κοστίζει 500 € χωρίς ΦΠΑ. Πόσα θα πληρώσουμε στο κατάστημα; Στην τιμή χωρίς ΦΠΑ προσθέτουμε το 24% της. Ξεκινάμε υπολογίζοντας τον ίδιο τον φόρο:

$$\frac{24}{100}\cdot 500=120$$

Τον φόρο τον προσθέτουμε στην τιμή χωρίς ΦΠΑ:

$$500+120=620$$

Το ποδήλατο θα μας κοστίσει 620 €, από τα οποία τα 120 € πηγαίνουν στο κράτος.

Μπορούμε να το κάνουμε και με μία κίνηση. Η τιμή χωρίς ΦΠΑ αντιστοιχεί στο 100%, προσθέτουμε 24% και πληρώνουμε 100% + 24% = 124% της τιμής χωρίς ΦΠΑ. Και το 124% οποιουδήποτε αριθμού το βρίσκουμε εύκολα πολλαπλασιάζοντάς τον με 1,24:

$$500\cdot 1,24=620$$

Γενικά λοιπόν ισχύει

$$\text{τιμή με ΦΠΑ}=\text{τιμή χωρίς ΦΠΑ}\cdot 1,24$$

ενώ για τον μειωμένο συντελεστή πολλαπλασιάζουμε με 1,13 αντί για 1,24.

Τιμή χωρίς ΦΠΑ

Τώρα ας το αντιστρέψουμε. Στην ετικέτα γράφει 620 € με ΦΠΑ και θέλουμε να βρούμε πόσα από αυτά είναι η τιμή χωρίς φόρο. Ο πειρασμός είναι μεγάλος: να αφαιρέσουμε απλώς το 24%, δηλαδή να πάρουμε το 76% της τιμής. Ας το δοκιμάσουμε:

$$620\cdot 0,76=471,20$$

Βγήκαν 471,20 €, όμως ξέρουμε ότι το ποδήλατο κόστιζε χωρίς ΦΠΑ 500 €. Ξεγελαστήκαμε.

Το λάθος είναι ότι το 24% υπολογίζεται από την τιμή χωρίς φόρο και όχι από την τιμή με φόρο. Η τιμή με ΦΠΑ είναι μεγαλύτερη, οπότε και το 24% της βγαίνει περισσότερο από τον φόρο που προσθέσαμε στην τιμή:

Στην πάνω λωρίδα βλέπουμε την τιμή χωρίς ΦΠΑ (με μπλε) και τον φόρο που προστέθηκε (με κόκκινο). Η κάτω λωρίδα έχει το ίδιο μήκος και παριστάνει την τιμή με ΦΠΑ, αλλά αυτή τη φορά τη θεωρούμε ως όλο, δηλαδή ως 100%. Το 24% της, με πορτοκαλί, είναι μεγαλύτερο κομμάτι από τον κόκκινο φόρο, άρα αφαιρέσαμε περισσότερα απ' όσο έπρεπε.

Η σωστή διαδικασία είναι αντίστροφη από εκείνη για την τιμή με ΦΠΑ. Η τιμή με ΦΠΑ είναι το 124% της τιμής χωρίς ΦΠΑ, και γι' αυτό αντί να πολλαπλασιάσουμε, τη διαιρούμε με το 1,24:

$$620:1,24=500$$

Γενικά:

$$\text{τιμή χωρίς ΦΠΑ}=\frac{\text{τιμή με ΦΠΑ}}{1,24}$$

Πόσος φόρος κρύβεται στην τιμή, το βρίσκουμε με αφαίρεση:

$$620-500=120$$

Πρόσεξε και κάτι ακόμα: τα 120 € είναι μόλις περίπου 19,35% της τιμής με ΦΠΑ. Ο φόρος έχει μεν συντελεστή 24%, αλλά από την τιμή που πληρώνεις αποτελεί μικρότερο μέρος.

Παράδειγμα με μειωμένο συντελεστή

Πήγαμε για ψώνια και για τα τρόφιμα πληρώσαμε 33,90 €. Τα περισσότερα τρόφιμα έχουν μειωμένο συντελεστή 13%. Πόσο κόστιζαν τα ψώνια χωρίς ΦΠΑ και πόσα από αυτά είναι φόρος;

Τα 33,90 € που πληρώσαμε αντιστοιχούν στο 113% της τιμής χωρίς ΦΠΑ, γι' αυτό τα διαιρούμε με το 1,13:

$$33,90:1,13=30$$

Χωρίς ΦΠΑ τα ψώνια κόστιζαν 30 €. Ο φόρος είναι η διαφορά των δύο τιμών:

$$33,90-30=3,90$$

Από τα ψώνια μας στο κράτος αντιστοιχούν 3,90 €. Την ορθότητα την ελέγχουμε με δοκιμή: το 13% του 30 είναι 0,13 · 30 = 3,90. Ταιριάζει.

Αριθμομηχανή

Την τιμή χωρίς ΦΠΑ μπορείς να τη βρεις και εδώ. Συμπλήρωσε την τιμή με ΦΠΑ και τον συντελεστή, δηλαδή 24, 13 ή 6.

Δες επίσης

• Υπολογισμοί με ποσοστά
• Τοις χιλίοις
• Μέθοδος των τριών