KDV Hesaplama

KDV, yani katma değer vergisi, günlük hayatta aldığımız hemen her şeyin fiyatında gizlidir. Satıcı bu vergiyi ödeme sırasında bizden tahsil eder ve devlete aktarır. Türkiye’de üç oran vardır: genel oran %20, ayrıca %10 ve %1. %10’luk oran örneğin lokantalarda ve kafelerde yenen yemekler için geçerlidir. %1’lik oran bazı temel ürünlere uygulanır. Giyim, elektronik, araba tamiri ve alkollü içecekler ise %20’lik orana girer.

Önemli olan, KDV’nin neye göre hesaplandığıdır: her zaman vergisiz fiyata göre. Bunun dışında bu, yüzdelerle yapılan sıradan bir hesaptır.

KDV Dahil Fiyat

KDV hariç 20.000 TL olan bir bisiklet beğendik. Mağazada ne kadar ödeyeceğiz? KDV hariç fiyata, fiyatın %20’sini ekleriz. Önce verginin kendisini hesaplayalım:

$$\frac{20}{100}\cdot 20.000=4.000$$

Vergiyi KDV hariç fiyata ekleriz:

$$20.000+4.000=24.000$$

Bisiklet bize 24.000 TL’ye mal olur; bunun 4.000 TL’si devlete gider.

Bunu tek adımda da yapabiliriz. KDV hariç fiyat %100’e karşılık gelir, buna %20 ekleriz ve KDV hariç fiyatın %100 + %20 = %120’sini öderiz. Herhangi bir sayının %120’sini bulmak da kolaydır: sayıyı 1,2 ile çarparız:

$$20.000\cdot 1,2=24.000$$

Genel olarak şu geçerlidir:

$$\text{KDV dahil fiyat}=\text{KDV hariç fiyat}\cdot 1,2$$

%10’luk oranda ise 1,2 yerine 1,1 ile çarparız.

KDV Hariç Fiyat

Şimdi işlemi tersine çevirelim. Etikette KDV dahil 24.000 TL yazıyor ve bunun ne kadarının vergisiz fiyat olduğunu bulmak istiyoruz. Burada büyük bir tuzak var: %20’yi çıkarmak, yani fiyatın %80’ini almak. Deneyelim:

$$24.000\cdot 0,8=19.200$$

19.200 TL çıktı, oysa bisikletin KDV hariç fiyatının 20.000 TL olduğunu biliyoruz. Tuzağa düştük.

Hata şurada: %20, vergisiz fiyat üzerinden hesaplanır, vergili fiyat üzerinden değil. KDV dahil fiyat daha yüksektir; bu yüzden onun %20’si, fiyata eklediğimiz verginin tutarından daha büyük çıkar:

Üstteki çubukta KDV hariç fiyatı (mavi) ve eklenen vergiyi (kırmızı) görüyoruz. Alttaki çubuk aynı uzunluktadır ve KDV dahil fiyatı gösterir, ama bu kez onu bütün, yani %100 olarak alıyoruz. Bunun turuncu renkli %20’si kırmızı verginin gösterdiği parçadan daha uzundur; yani fazla çıkarmışız.

Doğru yol, KDV dahil fiyatı bulurken yaptığımızın tersidir. KDV dahil fiyat, KDV hariç fiyatın %120’sidir; bu yüzden çarpmak yerine 1,2’ye böleriz:

$$24.000:1,2=20.000$$

Genel olarak:

$$\text{KDV hariç fiyat}=\frac{\text{KDV dahil fiyat}}{1,2}$$

Fiyatın içinde ne kadar vergi saklı olduğunu çıkararak buluruz:

$$24.000-20.000=4.000$$

Bir şeye daha dikkat edelim: 4.000 TL, KDV dahil fiyatın yalnızca yaklaşık %16,67’sidir. Verginin oranı %20’dir, ama ödediğin fiyatın içinde daha küçük bir pay tutar.

İndirimli Oranlı Örnek

Bir lokantaya gittik ve yemek için 1.100 TL hesap ödedik. Lokantadaki yemeğe %10’luk oran uygulanır. Hesabın KDV hariç tutarı ne kadardır ve bunun ne kadarı vergidir?

Ödediğimiz 1.100 TL, KDV hariç fiyatın %110’una karşılık gelir; bu yüzden onu 1,1’e böleriz:

$$1.100:1,1=1.000$$

Yemek KDV hariç 1.000 TL tutmuş. Vergi, iki fiyatın farkıdır:

$$1.100-1.000=100$$

Hesabımızdan devlete 100 TL düşer. Sonucu sınayalım: 1.000’in %10’u 0,1 · 1.000 = 100 eder. Uyuyor.

Hesap Makinesi

KDV hariç fiyatı burada da hesaplatabilirsin. KDV dahil fiyatı ve oranı yaz; oran 20, 10 ya da 1 olabilir.

Ayrıca Bak

• Yüzdelerle Hesaplama
• Binde (Promil)
• Orantı Kurarak Çözme