สมบัติของไซน์ โคไซน์ แทนเจนต์ และโคแทนเจนต์
ไซน์และโคไซน์เป็นฟังก์ชันตรีโกณมิติพื้นฐาน
ไซน์
ไซน์ของมุมแอลฟาเท่ากับอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉากในรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก
กราฟของฟังก์ชันไซน์เป็นเส้นโค้งที่เรียกว่าเส้นโค้งไซน์ ดูกราฟได้ในรูปต่อไปนี้:
ไซน์เป็นฟังก์ชันที่เป็นคาบ มีคาบที่น้อยที่สุดเป็น 2π สมบัติอื่น ๆ:
- โดเมนคือเซตของจำนวนจริงทั้งหมด
- เรนจ์คือช่วง [−1, 1]
- ไซน์มีค่าสูงสุดที่จุดมากมายไม่จำกัด กล่าวให้ชัดคือค่าสูงสุด “แรก” อยู่ที่
และเนื่องจากเป็นฟังก์ชันที่เป็นคาบ จึงมีค่าสูงสุดที่ทุกจุด ด้วย เมื่อ k เป็นจำนวนเต็ม ค่าสูงสุดเท่ากับ 1 - ค่าต่ำสุดก็ทำนองเดียวกัน ไซน์มีค่าต่ำสุดที่จุด
เมื่อ k เป็นจำนวนเต็ม และค่าต่ำสุดเท่ากับ −1 - ไซน์เป็นฟังก์ชันคี่และเป็นฟังก์ชันที่มีขอบเขต
โคไซน์
โคไซน์ของมุมแอลฟาเท่ากับอัตราส่วนของความยาวด้านประชิดมุมต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉากในรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ดังนั้นถ้าหาโคไซน์ของมุมแอลฟาด้วยเครื่องคิดเลข จะได้ค่าของผลหาร
กราฟของฟังก์ชันโคไซน์เป็นเส้นโค้งที่เรียกว่าเส้นโค้งโคไซน์ ดูกราฟได้ในรูปต่อไปนี้:
โคไซน์เป็นฟังก์ชันที่เป็นคาบ มีคาบที่น้อยที่สุดเป็น 2π สมบัติอื่น ๆ:
- โดเมนคือเซตของจำนวนจริงทั้งหมด
- เรนจ์คือช่วง [−1, 1]
- โคไซน์มีค่าสูงสุดที่จุดมากมายไม่จำกัด กล่าวให้ชัดคือค่าสูงสุด “แรก” อยู่ที่ x = 0 และเนื่องจากเป็นฟังก์ชันที่เป็นคาบ จึงมีค่าสูงสุดที่ทุกจุด 2kπ ด้วย เมื่อ k เป็นจำนวนเต็ม ค่าสูงสุดเท่ากับ 1
- ค่าต่ำสุดก็ทำนองเดียวกัน โคไซน์มีค่าต่ำสุดที่จุด π + 2kπ เมื่อ k เป็นจำนวนเต็ม และค่าต่ำสุดเท่ากับ −1
- โคไซน์เป็นฟังก์ชันคู่และเป็นฟังก์ชันที่มีขอบเขต
แทนเจนต์
แทนเจนต์ของมุมแอลฟาเท่ากับอัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมต่อความยาวด้านประชิดมุมในรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก แทนเจนต์เขียนแทนด้วย tan (ในบางประเทศในยุโรปเขียนว่า tg)
กราฟของฟังก์ชันนี้เป็นเส้นโค้งที่เรียกว่าเส้นโค้งแทนเจนต์:
แทนเจนต์ต่างจากฟังก์ชันก่อนหน้าที่คาบเป็นหลัก คาบไม่ใช่ 2π แต่เป็นเพียง π สมบัติอื่น ๆ:
- โดเมนคือเซต
- เรนจ์คือเซตของจำนวนจริงทั้งหมด
- แทนเจนต์ไม่มีทั้งค่าสูงสุดและค่าต่ำสุด และไม่มีขอบเขต
- แทนเจนต์เป็นฟังก์ชันคี่
โคแทนเจนต์
โคแทนเจนต์ของมุมแอลฟาเท่ากับอัตราส่วนของความยาวด้านประชิดมุมต่อความยาวด้านตรงข้ามมุม โคแทนเจนต์มักเขียนแทนด้วย cot หรือ cotan
กราฟของฟังก์ชันนี้เป็นเส้นโค้งที่เรียกว่าเส้นโค้งโคแทนเจนต์:
สมบัติอื่น ๆ:
- คาบเป็น π เช่นเดียวกับแทนเจนต์
- โดเมนคือเซต
- เรนจ์คือเซตของจำนวนจริงทั้งหมด
- โคแทนเจนต์ไม่มีทั้งค่าสูงสุดและค่าต่ำสุด และไม่มีขอบเขต
- โคแทนเจนต์เป็นฟังก์ชันคี่
ความสัมพันธ์ระหว่างไซน์กับโคไซน์
ฟังก์ชันตรีโกณมิติมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกัน ถ้าดูกราฟของฟังก์ชันไซน์และโคไซน์พร้อมกัน จะพบว่าแทบไม่ต่างกัน ฟังก์ชันหนึ่งเพียงเลื่อนไปจากอีกฟังก์ชันหนึ่งเล็กน้อย
ดังนั้นถ้าบวก π/2 เข้ากับอาร์กิวเมนต์ของไซน์ทุกครั้ง จะได้ฟังก์ชันโคไซน์:
และในทางกลับกัน ถ้าลบ π/2 ออกจากอาร์กิวเมนต์ของโคไซน์ จะได้ไซน์
จึงเขียนสูตรได้ดังนี้:
การเขียนแทนเจนต์และโคแทนเจนต์ในรูปไซน์และโคไซน์
ฟังก์ชันแทนเจนต์เขียนในรูปไซน์และโคไซน์ได้ง่าย เพียงนึกว่าแทนเจนต์คืออะไร คืออัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมต่อความยาวด้านประชิดมุม ใช้รูปสามเหลี่ยมนี้ช่วย:
แทนเจนต์ของมุมบีตาเท่ากับเท่าใด
จะเขียนตัวเศษหรือตัวส่วนในรูปอื่นได้อย่างไร ความยาวของด้าน b และด้าน c เท่ากับเท่าใด เรารู้ว่าไซน์ของมุมบีตาเท่ากับ:
จัดรูปสูตรนี้ให้ |b| อยู่ข้างเดียว:
โคไซน์ของมุมบีตาเท่ากับ:
จัดรูปให้ |c| อยู่ข้างเดียว:
ตอนนี้เขียนความยาวของด้าน b และ c ในรูปฟังก์ชันไซน์และโคไซน์ได้แล้ว แทนผลลัพธ์ระหว่างทางนี้ลงในสมการแทนเจนต์เดิม:
ตัดทอน |a| ในตัวเศษและตัวส่วน จะได้สูตรสุดท้าย:
แทนเจนต์จึงเขียนเป็นผลหารของไซน์กับโคไซน์ได้ และโดยไม่ต้องพิสูจน์ โคแทนเจนต์เขียนได้เป็นเศษส่วนกลับกัน คือโคไซน์หารด้วยไซน์
ความสัมพันธ์ระหว่างแทนเจนต์กับโคแทนเจนต์
เช่นเดียวกับที่ไซน์และโคไซน์คล้ายกัน แทนเจนต์และโคแทนเจนต์ก็คล้ายกัน ลองดูกราฟทั้งสองในรูปเดียวกัน:
จะเปลี่ยนเส้นโค้งของแทนเจนต์ให้เป็นเส้นโค้งของโคแทนเจนต์ได้อย่างไร โคแทนเจนต์เลื่อนไป π/2 จึงเริ่มจากการเลื่อน:
ตอนนี้ใกล้โคแทนเจนต์มากขึ้นแล้ว แต่เส้นโค้งยังมีทิศทางผิด โคแทนเจนต์เป็นฟังก์ชันลดบนช่วงที่เลือก ในขณะที่เส้นโค้งที่เลื่อนแล้วนี้เพิ่มขึ้น แก้ได้โดยเปลี่ยนเครื่องหมายของตัวแปร x:
จึงเขียนได้ว่า:
ค่าของฟังก์ชันตรีโกณมิติของมุมพิเศษ
ไซน์ โคไซน์ แทนเจนต์ และโคแทนเจนต์ของมุมพิเศษบางมุมมีค่าที่ลงตัวสวยงาม ตารางต่อไปนี้สรุปค่าพื้นฐานเหล่านี้:
สารบัญ: ฟังก์ชันตรีโกณมิติ, วงกลมหนึ่งหน่วย, ฟังก์ชันตรีโกณมิติผกผัน, สมบัติของไซน์ โคไซน์ แทนเจนต์ และโคแทนเจนต์, สูตรของฟังก์ชันตรีโกณมิติ, กราฟของฟังก์ชันตรีโกณมิติ, กฎของไซน์และกฎของโคไซน์