เลขยกกำลังและราก
การยกกำลังเป็นฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์ที่กล่าวง่าย ๆ ว่าใช้เขียนการคูณซ้ำ ๆ ให้สั้นลง
เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนนับ
การยกกำลังอยู่ในรูป an เรียก n ว่าเลขชี้กำลัง และเรียก a ว่าฐาน ต่อไปจะสนใจรูปของเลขชี้กำลังเป็นหลัก ในส่วนนี้จะแสดงว่าเลขยกกำลังที่มีเลขชี้กำลังเป็นจำนวนนับ คือเมื่อเลขชี้กำลังเป็น 1, 2, 3, 4, … มีสมบัติอย่างไร
ตัวอย่างของเลขยกกำลังแบบนี้คือ 62 โดย 6 เป็นฐานและ 2 เป็นเลขชี้กำลัง เลขชี้กำลังบอกว่าต้องนำ 6 มาคูณกันกี่ตัวจึงจะได้ผลลัพธ์ ดังนั้น 62 = 6 × 6 = 36 อีกตัวอย่างหนึ่งคือ 43 = 4 × 4 × 4 = 64 โดยทั่วไปเขียนได้ดังนี้:
ฐานเป็นอะไรก็ได้ อาจเป็นจำนวนหรือนิพจน์ที่ซับซ้อนกว่านั้น เวลาคำนวณก็เพียงนำนิพจน์นั้นมาคูณกันเป็นจำนวนตัวตามที่เลขชี้กำลังบอก ตัวอย่าง:
สำหรับเลขชี้กำลังที่เท่ากับศูนย์ กำหนดให้ a0 = 1
เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนลบ
ในส่วนนี้จะให้เลขชี้กำลังเป็นจำนวนลบ จะตีความได้อย่างไร เริ่มจาก a0 = 1 ถ้าต้องการหา a1 ก็กล่าวได้ว่านำ a0 มาคูณด้วย a เนื่องจาก a0 = 1 ผลคูณจึงเป็น a0 · a = a ได้ a ถ้าต้องการหา a2 ก็เขียนได้ว่า a2 = a0 · a · a
กล่าวได้ว่า a0 = 1 เป็นค่าเริ่มต้น และเมื่อหา an ก็เพียงนำ a0 มาคูณด้วย a เป็นจำนวน n ครั้ง แล้วถ้า n เป็นจำนวนลบจะทำอย่างไร ถ้า n เป็นบวกเราคูณ ถ้า n เป็นลบเราจะหาร ดังนั้น a−1 หาได้โดยนำค่าเริ่มต้น a0 มาหารด้วย a จะได้สมการ:
ถ้าต้องการหา a−2 ก็หาร a0 ด้วย a สองครั้ง จะได้อะไร ก่อนอื่นมาดูว่าการหารเขียนในรูปอื่นได้อย่างไร ถ้ามีผลหาร x/y ก็เขียนได้อีกแบบเป็น
นี่เป็นสมบัติพื้นฐานข้อหนึ่งของเศษส่วน ดังนั้นถ้าต้องการหารนิพจน์ x ด้วยนิพจน์ y สองครั้ง ก็เขียนได้เป็น
กลับไปที่ตัวอย่าง a−2 ซึ่งได้จากการหาร a0 ด้วย a สองครั้ง จัดรูปต่อได้ดังนี้:
ตอนนี้ได้วิธีหาเลขยกกำลังที่มีเลขชี้กำลังเป็นจำนวนลบแล้ว คือหาเลขยกกำลังเสมือนว่าเลขชี้กำลังเป็นบวก แล้วหาส่วนกลับโดยนำหนึ่งมาหารด้วยผลที่ได้ เขียนให้ชัดเจนได้ว่า:
(ในที่นี้ให้ −n เป็นจำนวนลบ นั่นคือ n เป็นจำนวนบวก)
ตัวอย่าง:
เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนตรรกยะ
ขยายเลขชี้กำลังต่อไปให้ครอบคลุมจำนวนตรรกยะทั้งหมดได้ จำนวนตรรกยะคือจำนวนที่เขียนในรูปเศษส่วน คือผลหารของจำนวนเต็มสองจำนวนได้ ให้เศษส่วนอยู่ในรูป m/n เมื่อ n เป็นจำนวนบวก จะเขียนสูตรได้ดังนี้
เครื่องหมายที่ครอบ am อยู่คือเครื่องหมายกรณฑ์ (ราก)
เครื่องคิดเลข
ถ้าต้องการหาค่าของเลขยกกำลัง ใช้เครื่องคิดเลขเลขยกกำลัง 🧮ของเว็บนี้ได้
สมบัติของเลขยกกำลัง
- a0 = 1 เมื่อ a ≠ 0
- a1 = a
- 0n = 0 เมื่อ n > 0
- 00 เป็นรูปที่ไม่นิยาม
- (a · b)n = an · bn
- am · an = am + n
เมื่อ a ≠ 0- (am)n = am · n