✖

เลขยกกำลังและราก

การยกกำลังเป็นฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์ที่กล่าวง่าย ๆ ว่าใช้เขียนการคูณซ้ำ ๆ ให้สั้นลง

เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนนับ

การยกกำลังอยู่ในรูป an เรียก n ว่าเลขชี้กำลัง และเรียก a ว่าฐาน ต่อไปจะสนใจรูปของเลขชี้กำลังเป็นหลัก ในส่วนนี้จะแสดงว่าเลขยกกำลังที่มีเลขชี้กำลังเป็นจำนวนนับ คือเมื่อเลขชี้กำลังเป็น 1, 2, 3, 4, … มีสมบัติอย่างไร

ตัวอย่างของเลขยกกำลังแบบนี้คือ 62 โดย 6 เป็นฐานและ 2 เป็นเลขชี้กำลัง เลขชี้กำลังบอกว่าต้องนำ 6 มาคูณกันกี่ตัวจึงจะได้ผลลัพธ์ ดังนั้น 62 = 6 × 6 = 36 อีกตัวอย่างหนึ่งคือ 43 = 4 × 4 × 4 = 64 โดยทั่วไปเขียนได้ดังนี้:

an=a⋅a⋅…⋅a⏟n ตัว

ฐานเป็นอะไรก็ได้ อาจเป็นจำนวนหรือนิพจน์ที่ซับซ้อนกว่านั้น เวลาคำนวณก็เพียงนำนิพจน์นั้นมาคูณกันเป็นจำนวนตัวตามที่เลขชี้กำลังบอก ตัวอย่าง:

(−5)3=(−5)×(−5)×(−5)x4=x⋅x⋅x⋅x(x+3)2=(x+3)⋅(x+3)

สำหรับเลขชี้กำลังที่เท่ากับศูนย์ กำหนดให้ a0 = 1

เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนลบ

ในส่วนนี้จะให้เลขชี้กำลังเป็นจำนวนลบ จะตีความได้อย่างไร เริ่มจาก a0 = 1 ถ้าต้องการหา a1 ก็กล่าวได้ว่านำ a0 มาคูณด้วย a เนื่องจาก a0 = 1 ผลคูณจึงเป็น a0 · a = a ได้ a ถ้าต้องการหา a2 ก็เขียนได้ว่า a2 = a0 · a · a

กล่าวได้ว่า a0 = 1 เป็นค่าเริ่มต้น และเมื่อหา an ก็เพียงนำ a0 มาคูณด้วย a เป็นจำนวน n ครั้ง แล้วถ้า n เป็นจำนวนลบจะทำอย่างไร ถ้า n เป็นบวกเราคูณ ถ้า n เป็นลบเราจะหาร ดังนั้น a−1 หาได้โดยนำค่าเริ่มต้น a0 มาหารด้วย a จะได้สมการ:

a−1=a0a=1a

ถ้าต้องการหา a−2 ก็หาร a0 ด้วย a สองครั้ง จะได้อะไร ก่อนอื่นมาดูว่าการหารเขียนในรูปอื่นได้อย่างไร ถ้ามีผลหาร x/y ก็เขียนได้อีกแบบเป็น

x⋅1y

นี่เป็นสมบัติพื้นฐานข้อหนึ่งของเศษส่วน ดังนั้นถ้าต้องการหารนิพจน์ x ด้วยนิพจน์ y สองครั้ง ก็เขียนได้เป็น

x⋅1y⋅1y

กลับไปที่ตัวอย่าง a−2 ซึ่งได้จากการหาร a0 ด้วย a สองครั้ง จัดรูปต่อได้ดังนี้:

a−2=a0⋅1a⋅1a=a01a⋅a=1⋅1a2=1a2

ตอนนี้ได้วิธีหาเลขยกกำลังที่มีเลขชี้กำลังเป็นจำนวนลบแล้ว คือหาเลขยกกำลังเสมือนว่าเลขชี้กำลังเป็นบวก แล้วหาส่วนกลับโดยนำหนึ่งมาหารด้วยผลที่ได้ เขียนให้ชัดเจนได้ว่า:

a−n=1an

(ในที่นี้ให้ −n เป็นจำนวนลบ นั่นคือ n เป็นจำนวนบวก)

ตัวอย่าง:

2−1=121=125−3=153=1125(2x+3)−8=1(2x+3)8

เลขชี้กำลังที่เป็นจำนวนตรรกยะ

ขยายเลขชี้กำลังต่อไปให้ครอบคลุมจำนวนตรรกยะทั้งหมดได้ จำนวนตรรกยะคือจำนวนที่เขียนในรูปเศษส่วน คือผลหารของจำนวนเต็มสองจำนวนได้ ให้เศษส่วนอยู่ในรูป m/n เมื่อ n เป็นจำนวนบวก จะเขียนสูตรได้ดังนี้

amn=amn

เครื่องหมายที่ครอบ am อยู่คือเครื่องหมายกรณฑ์ (ราก)

เครื่องคิดเลข

ถ้าต้องการหาค่าของเลขยกกำลัง ใช้เครื่องคิดเลขเลขยกกำลัง 🧮ของเว็บนี้ได้

สมบัติของเลขยกกำลัง

  • a0 = 1 เมื่อ a ≠ 0
  • a1 = a
  • 0n = 0 เมื่อ n > 0
  • 00 เป็นรูปที่ไม่นิยาม
  • (a · b)n = an · bn
  • am · an = am + n
  • aman=am−n เมื่อ a ≠ 0
  • (am)n = am · n