Kinematik ve dinamik
Fiziksel Nicelikler ve Birimler
Fiziksel nicelik ve birim nedir, SI birim sistemi, mikrodan gigaya önekler, on’un kuvvetleri ve km/h’ten m/s’ye dönüşüm dahil birim çevirme. Hesap makinesiyle.
Skaler ve Vektörel Büyüklükler
Skaler ile vektörün farkı nedir, vektörler nasıl toplanır, bir sayıyla çarpılır ve sinüs, kosinüs ile Pisagor teoremi yardımıyla bileşenlerine nasıl ayrılır.
Hareket ve Durgunluk
Hareket ve durgunluk neden görelidir, referans sistemi, noktasal cisim ve yörünge nedir, alınan yol ile yer değiştirme arasındaki fark ve hareketler nasıl sınıflandırılır.
Sürat ve Hız
Sürat nedir ve nasıl hesaplanır, ortalama ve anlık sürat, gidişte 60, dönüşte 40 km/h neden ortalama 50 etmez ve hız neden bir vektördür. Hesap makinesiyle.
Düzgün Doğrusal Hareket
Doğru boyunca sabit süratle hareket: s = v·t ve s = s₀ + v·t formülleri, yol-zaman grafiği neden bir doğrudur ve eğimi neden süratidir, hız-zaman grafiğinden yol nasıl okunur.
Kinematik ve Dinamik Problemleri Nasıl Çözülür
Fizik problemlerinde adım adım yöntem: verilenleri yazmak, birim dönüşümü, çizim, genel çözüm, birim kontrolü, sonucu tahmin etmek ve tipik hatalar.
Hareket Problemleri
Hareket problemleri nasıl çözülür: karşılıklı giden iki araba, yakalama, tünelde tren ve akıntı yönünde ve akıntıya karşı giden tekne. Denklemle ve grafiklerin kesişimiyle çözüm.
İvme
İvme nedir ve neden m/s² ile ölçülür. a = Δv/Δt formülü, hızlanma ve frenleme, göbekli kavşak örneğinde virajdaki ivme ve g katı olarak g kuvveti.
Düzgün Hızlanan Hareket
Sabit ivmeli hareket: hız-zaman grafiğinin altındaki alandan v = v₀ + at ve s = v₀t + ½at² formülleri, parabol olan yol-zaman grafiği ve v² = v₀² + 2as bağıntısı.
Frenleme ve Fren Mesafesi
Araba nerede durur: reaksiyon mesafesi, fren mesafesi ve durma mesafesi. İki kat sürat neden dört kat fren mesafesi demektir. Hesap makinesiyle.
Serbest Düşme
Çekiç ile tüy Ay’da neden aynı hızla düşer. g ivmesiyle serbest düşme, hız ve yükseklik formülleri, kuyu, kuleden atlayış ve hesap makinesi.
Hareketlerin Bileşimi
Hareketler nasıl birleşir: yürüyen merdivende yürümek, akıntının sürüklediği kayık ve giden arabadan görülen eğik yağmur. Hareketlerin bağımsızlığı ilkesi ve adım adım hesaplar.
Düzgün Çembersel Hareket
Çember üzerindeki hareket nasıl tanımlanır: periyot ve frekans, radyan cinsinden açı, açısal hız ve v = ωr bağıntısı. Atlıkarıncanın kenarı merkeze yakın yerlerden neden daha hızlı gider.
Merkezcil İvme
Çember üzerindeki cisim hep aynı hızla gitse de neden ivmesi vardır. a = v²/r = ω²r formülü, şekilden çıkarılışı ve viraj, Dünya ve çamaşır makinesi örnekleri.
Kuvvet
Kuvvet nedir, bir newton ne kadardır, kuvvetler nasıl toplanır ve bileşenlerine ayrılır. Bileşke kuvvet, kuvvetlerin dengesi ve lambalı telin neden düz gerilemediği.
Newton’ın Birinci Hareket Yasası
Eylemsizlik prensibi: bileşke kuvvet olmayan cisim neden durur ya da düzgün doğrusal gider. Otobüs, sofra örtüsü ve tabaklar, emniyet kemeri ve eylemsiz referans sistemi.
Newton’ın İkinci Hareket Yasası
Dinamiğin temel prensibi F = m · a: kuvvet ve kütleden ivme nasıl hesaplanır ve tersi. Eylemsizliğin ölçüsü olarak kütle, newton’un tanımı ve ağır ile hafif cisimlerin neden aynı düştüğü.
Newton’ın Üçüncü Hareket Yasası
Etki-tepki prensibi: kuvvetler neden her zaman iki farklı cisimde çift olarak ortaya çıkar. At ve araba paradoksu, yürümek, yüzmek, roket ve masadaki kitap.
Ağırlık ve Görünür Ağırlık
Kütle ile ağırlık arasındaki fark, ağırlık formülü, banyo basküli neyi gösterir, normal kuvvet ve yukarı hızlanan asansörde neden daha ağır geliriz.
Momentum ve İtme
Momentum P = m · v ve itme F · Δt nedir. Hava yastığı, minder ve gevşetilen eller darbe kuvvetini neden azaltır ve Newton’ın ikinci hareket yasası momentumla nasıl yazılır.
Momentumun Korunumu
Yalıtılmış sistemin toplam momentumu neden değişmez. Newton’ın üçüncü hareket yasasından çıkarılışı, tüfeğin geri tepmesi, patenciler, vagonların çarpışması ve roket.
Sürtünme Kuvveti
Statik ve kinetik sürtünme, sürtünme kuvvetinin formülü ve sürtünme katsayıları tablosu. Dolabı hareket ettirmek neden zordur, tekerlek ne işe yarar ve frenlerken yavaşlama nereden gelir.
Eğik Düzlem
Eğik düzlemde ağırlık nasıl bileşenlere ayrılır, kızak sürtünmeli ve sürtünmesiz yamaçta ne kadar ivme kazanır ve cisim ne zaman durur. Adım adım çözümlü örnek.
Merkezcil Kuvvet
Cismi çember üzerinde tutan nedir ve ne kadar büyük bir kuvvetle. F = mv²/r formülü, iple dönen taş, virajdaki araba, yüzeye göre en büyük sürat ve eğimli viraj.
Eylemsizlik Kuvvetleri
Eylemsizlik ve merkezkaç kuvveti nedir, neden onları yalnızca araçla birlikte giden hisseder ve dışarıdan da içeriden de yapılan anlatım neden aynı sonucu verir. Tren, asansör ve atlıkarınca.
Çözümlü Kinematik Örnekleri
On üç çözümlü kinematik örneği adım adım: alınan yol ve yer değiştirme, ortalama sürat, ivme, fren mesafesi, serbest düşme, çember ve grafikten okuma.
Çözümlü Dinamik Örnekleri
On üç çözümlü dinamik örneği adım adım: kuvvetlerin toplanması, Newton’ın hareket yasaları, asansör, momentum ve çarpışmalar, sürtünme, eğik düzlem, viraj ve eylemsizlik kuvveti.
