Kinematyka i dynamika
Wielkości fizyczne i jednostki
Czym jest wielkość fizyczna i jednostka, układ SI, przedrostki od mikro do giga, potęgi dziesięciu i zamiana jednostek, w tym km/h na m/s. Z kalkulatorem.
Skalary i wektory
Czym skalar różni się od wektora, jak wektory się dodaje i mnoży przez liczbę i jak rozkłada się je na składowe za pomocą sinusa, cosinusa i twierdzenia Pitagorasa.
Ruch i spoczynek
Dlaczego ruch i spoczynek są względne, czym jest układ odniesienia, punkt materialny i tor ruchu, jaka jest różnica między drogą a przemieszczeniem i jak dzielimy ruchy.
Prędkość
Czym jest prędkość i jak się ją oblicza, prędkość średnia i chwilowa, dlaczego 60 km/h tam i 40 km/h z powrotem nie daje średniej 50 i dlaczego prędkość jest wektorem. Z kalkulatorem.
Ruch jednostajny prostoliniowy
Ruch ze stałą prędkością po prostej: wzory s = v·t i s = s₀ + v·t, dlaczego wykres drogi jest prostą, której nachylenie to prędkość, i jak odczytać drogę z wykresu prędkości.
Jak rozwiązywać zadania z kinematyki i dynamiki
Sposób na zadania z fizyki krok po kroku: zapis danych, zamiana jednostek, szkic, rozwiązanie ogólne, sprawdzenie jednostek, oszacowanie wyniku i typowe błędy.
Zadania tekstowe o ruchu
Jak rozwiązywać zadania tekstowe o ruchu: dwa samochody jadące naprzeciw siebie, doganianie, pociąg w tunelu i statek z prądem i pod prąd. Rozwiązanie równaniem i punktem przecięcia wykresów.
Przyspieszenie
Czym jest przyspieszenie i dlaczego mierzy się je w m/s². Wzór a = Δv/Δt, przyspieszanie i hamowanie, przyspieszenie na zakręcie na przykładzie ronda i przeciążenie w wielokrotnościach g.
Ruch jednostajnie przyspieszony
Ruch ze stałym przyspieszeniem: wzory v = v₀ + at i s = v₀t + ½at² z pola pod wykresem prędkości, wykres drogi jako parabola i związek v² = v₀² + 2as.
Hamowanie i droga hamowania
Gdzie zatrzyma się samochód: droga reakcji, droga hamowania i całkowita droga zatrzymania. Dlaczego dwa razy większa prędkość oznacza cztery razy dłuższą drogę hamowania. Kalkulator.
Spadek swobodny
Dlaczego młotek i piórko spadają na Księżycu tak samo szybko. Spadek swobodny z przyspieszeniem g, wzory na prędkość i wysokość, studnia, skok z wieży i kalkulator.
Składanie ruchów
Jak składają się ruchy: chodzenie po ruchomych schodach, łódka na rzece znoszona przez nurt i ukośny deszcz widziany z samochodu. Zasada niezależności ruchów i obliczenia krok po kroku.
Ruch jednostajny po okręgu
Jak opisać ruch po okręgu: okres i częstotliwość, kąt w radianach, prędkość kątowa i zależność v = ωr. Dlaczego brzeg karuzeli jedzie szybciej niż miejsca przy środku.
Przyspieszenie dośrodkowe
Dlaczego ciało poruszające się po okręgu ma przyspieszenie, choć jedzie cały czas tak samo szybko. Wzór a = v²/r = ω²r, jego wyprowadzenie z rysunku i przykłady z zakrętem, Ziemią i pralką.
Siła
Czym jest siła, ile to jeden niuton i jak składać i rozkładać siły. Siła wypadkowa, równowaga sił i dlaczego linki z lampą nie da się naciągnąć w linię prostą.
Pierwsza zasada dynamiki Newtona
Zasada bezwładności: dlaczego ciało, na które nie działa siła wypadkowa, stoi albo porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym. Autobus, obrus spod naczyń, pasy i inercjalny układ odniesienia.
Druga zasada dynamiki Newtona
Zasada F = m · a: jak obliczyć przyspieszenie z siły i masy i odwrotnie. Masa jako miara bezwładności, definicja niutona i dlaczego ciężkie i lekkie ciała spadają tak samo.
Trzecia zasada dynamiki Newtona
Zasada akcji i reakcji: dlaczego siły powstają zawsze w parach, działających na dwa różne ciała. Paradoks konia i wozu, chodzenie, pływanie, rakieta i książka na stole.
Siła ciężkości i siła nacisku
Różnica między masą a siłą nacisku, siła ciężkości i jej wzór, co pokazuje waga łazienkowa, siła reakcji podłoża i dlaczego w ruszającej w górę windzie czujemy się ciężsi.
Pęd i popęd siły
Czym jest pęd p = m · v i popęd siły F · Δt. Dlaczego poduszka powietrzna, materac i luźne ręce zmniejszają siłę uderzenia i jak zapisać drugą zasadę dynamiki za pomocą pędu.
Zasada zachowania pędu
Dlaczego całkowity pęd układu izolowanego się nie zmienia. Wyprowadzenie z trzeciej zasady dynamiki Newtona, odrzut karabinu, łyżwiarki, zderzenie wagonów i rakieta.
Tarcie
Tarcie statyczne i kinetyczne, wzór na siłę tarcia i tabela współczynników tarcia. Dlaczego szafę trudniej ruszyć z miejsca, po co są koła i skąd się bierze opóźnienie przy hamowaniu.
Równia pochyła
Jak rozłożyć siłę ciężkości na równi pochyłej, jakie przyspieszenie mają sanki na górce z tarciem i bez niego i kiedy ciało zostaje w miejscu. Zadanie rozwiązane krok po kroku.
Siła dośrodkowa
Co utrzymuje ciało na okręgu i jak dużą siłą. Wzór F = mv²/r, kamień na sznurku, samochód na zakręcie, największa prędkość zależnie od nawierzchni i zakręty z przechyłką.
Siły bezwładności
Czym jest siła bezwładności i siła odśrodkowa, dlaczego czuje je tylko ten, kto jedzie, i dlaczego opis z zewnątrz i od środka daje ten sam wynik. Pociąg, winda i karuzela.
Zadania z kinematyki z rozwiązaniami
Trzynaście zadań z kinematyki rozwiązanych krok po kroku: droga i przemieszczenie, prędkość średnia, przyspieszenie, droga hamowania, spadek swobodny, ruch po okręgu i odczytywanie z wykresu.
Zadania z dynamiki z rozwiązaniami
Trzynaście zadań z dynamiki rozwiązanych krok po kroku: składanie sił, zasady dynamiki Newtona, winda, pęd i zderzenia, tarcie, równia pochyła, zakręt i siła bezwładności.
