✖

Hỗn số

Hãy tưởng tượng trên bàn có ba chiếc bánh pizza: một chiếc pizza phô mai, một chiếc pizza xúc xích và chiếc pizza ngon nhất thế giới, pizza Hawaii:

Ba chiếc pizza nguyên

Nếu không muốn dùng chữ “ba”, ta có thể viết trên bàn có 3 chiếc pizza. Bây giờ giả sử ta ăn ba miếng pizza Hawaii. Còn lại bao nhiêu chiếc pizza?

Chiếc pizza Hawaii đã bị ăn bớt

Ta thấy còn lại hai chiếc pizza nguyên, còn chiếc thứ ba còn năm miếng trong tám miếng. Viết điều này dưới dạng số thế nào? Có thể dùng hỗn số, trong đó kết hợp số nguyên với phân số. Vậy có thể nói ta còn lại

258

chiếc pizza. Hỗn số gồm hai phần: phần nguyên viết trước, sau đó là phân số. Giữa phần nguyên và phân số không có dấu phép toán hay kí hiệu nào. Chú ý: nếu thêm dấu chấm vào giữa 2⋅38 thì đó không còn là hỗn số mà là tích của một số nguyên và một phân số. Vậy hỗn số có dạng

abc

và giá trị của nó bằng

a+bc.

Hỗn số chỉ dùng để viết các số lớn hơn một. Chẳng hạn nếu chỉ có nửa chiếc pizza, ta không viết 012 mà chỉ viết 12. Tương tự, không dùng hỗn số cho các số âm.