รูปเชิงขั้วของจำนวนเชิงซ้อน
จำนวนเชิงซ้อนในรูป a + bi ไม่ได้สะดวกเสมอไป จึงมีการนิยามรูปเชิงขั้วของจำนวนเชิงซ้อนขึ้นอีกรูปหนึ่ง
บอกตำแหน่งของจุดในระนาบได้อย่างไร
เรารู้ว่าในการแทนจำนวนเชิงซ้อนในระนาบเชิงซ้อน จำนวนเชิงซ้อน z = x + yi แทนจุดในระนาบเชิงซ้อน จุดนี้มีพิกัด (x, y) นอกจากการบอกพิกัด (x, y) แล้ว ยังมีวิธีใดอีกที่ใช้บอกตำแหน่งของจุด z ได้
เราคำนวณได้ว่าส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุด z กับจุดกำเนิดทำมุมเท่าใดกับแกน X (หรือกับแกน X ทางบวก) เมื่อรู้มุมนี้ ก็รู้ว่าจุด z อยู่ในทิศทางใดจากจุดกำเนิด แต่ถ้าจะรู้ตำแหน่งที่แน่นอน ต้องรู้ระยะห่างจากจุดกำเนิดด้วย เมื่อมีข้อมูลสองอย่างนี้ ก็บอกตำแหน่งของจุด z ในระนาบเชิงซ้อนได้อย่างแน่นอน
รูปเชิงขั้ว
รูปต่อไปนี้สรุปสิ่งที่ต้องรู้ทั้งหมดเพื่อเขียนจำนวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้ว:
จากรูป ต้องรู้ความยาวของส่วนของเส้นตรงจากจุด z ถึงจุดกำเนิด ซึ่งเท่ากับค่าสัมบูรณ์ของ z และเรารู้วิธีคำนวณแล้ว นอกจากนี้ต้องรู้มุม φ ด้วย รูปเชิงขั้วของจำนวนเชิงซ้อนเป็นดังนี้
จะหามุม φ ได้อย่างไร ใช้ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ในรูปมีรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก และรู้ความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก ซึ่งคือค่าสัมบูรณ์ของ z ในรูปเชิงขั้วมีทั้งไซน์และโคไซน์ จึงต้องเขียนมุม φ ด้วยฟังก์ชันทั้งสอง จากสมบัติของฟังก์ชันตรีโกณมิติจะได้ว่า
จากสูตรเหล่านี้หามุม φ ได้ ต้องหามุมนี้ เพราะรูปเชิงขั้วเขียนด้วยไซน์และโคไซน์ของมุมนี้
ตัวอย่าง
จงเขียนจำนวนเชิงซ้อน
จะได้ว่า
ตอนนี้จะใช้เครื่องคิดเลขคำนวณ arcsin และ arccos ก็ได้ หรือใช้ตารางค่าของฟังก์ชันตรีโกณมิติของมุมพื้นฐานก็ได้ ค่าทั้งสองที่ได้เป็นค่าในตาราง ครั้งนี้จึงไม่ต้องใช้เครื่องคิดเลข
ถ้า
การคูณและการหาร
จำนวนเชิงซ้อนในรูปเชิงขั้วนำมาคูณหรือหารกันได้แน่นอน จากสูตรผลบวกและผลต่างของมุม หาสูตรของผลคูณและผลหารของจำนวนเชิงซ้อนสองจำนวนได้ ให้จำนวนเชิงซ้อนสองจำนวน z1 และ z2:
สูตรเป็นดังนี้:
สารบัญ: จำนวนเชิงซ้อน, การแทนจำนวนเชิงซ้อนในระนาบเชิงซ้อน, รูปเชิงขั้วของจำนวนเชิงซ้อน