✖

สมการกำลังสองที่มีพารามิเตอร์

สมการกำลังสองที่มีพารามิเตอร์ต่างจากสมการกำลังสองทั่วไปตรงที่มีพารามิเตอร์เพิ่มเข้ามา ซึ่งมักแทนด้วย p หรือ m สิ่งที่ต้องทำคือหาว่าสมการกำลังสองมีคำตอบอย่างไรตามค่าของพารามิเตอร์ p

ตัวอย่างแรก

กำหนดสมการกำลังสองที่มีพารามิเตอร์ p ดังนี้

x2+2px+9=0

สมการมีคำตอบแบบใดบ้างตามค่าของพารามิเตอร์ p แยกได้ทั้งหมดสามกรณี คือ สมการไม่มีคำตอบในเซตของจำนวนจริง สมการมีสองคำตอบที่เท่ากัน และสมการมีสองคำตอบที่แตกต่างกัน เราแยกกรณีเหล่านี้โดยใช้ดิสคริมิแนนต์

พารามิเตอร์มีบทบาทเหมือนค่าคงตัว นั่นคือสำหรับสมการกำลังสองข้างต้น a = 1 b = 2p และ c = 9 ต่อไปคำนวณดิสคริมิแนนต์ตามปกติ:

D=b2−4ac=4p2−4×1×9=4p2−36

ดังนั้นดิสคริมิแนนต์คือ D = 4p2 − 36 ต่อไปต้องหาว่าดิสคริมิแนนต์นี้เป็นบวก เป็นลบ และเป็นศูนย์เมื่อใด

เริ่มจากกรณีที่ง่ายที่สุด เมื่อดิสคริมิแนนต์เป็นศูนย์ ตอนนี้จึงแก้สมการ 4p2 − 36 = 0 สมการนี้เป็นจริงเมื่อ p เป็นเท่าใด สมการนี้เป็นสมการกำลังสองที่ไม่มีพจน์ดีกรีหนึ่ง ซึ่งแก้ได้ง่าย:

4p2−36=0p2−9=0p2=9p=±3

ถ้าพารามิเตอร์ p เท่ากับบวกหรือลบสาม สมการกำลังสองจะมีรากซ้ำหนึ่งราก

ต่อไปพิจารณา เมื่อดิสคริมิแนนต์เป็นบวก ต้องแก้อสมการกำลังสอง

4p2−36>0

เราทราบค่าศูนย์ของฟังก์ชัน f(p) = 4p2 − 36 แล้วจากขั้นก่อนหน้า จากค่าเหล่านี้สร้างช่วงได้สองแบบ แบบหนึ่ง “อยู่ด้านใน” และอีกแบบหนึ่ง “อยู่ด้านนอก”

I1=(−∞,−3)∪(3,∞)I2=(−3,3)

ฟังก์ชัน f(p) เป็นบวกในช่วงหนึ่งและเป็นลบในอีกช่วงหนึ่ง หาได้โดยแทนค่าจากช่วงใดช่วงหนึ่งในฟังก์ชัน วิธีที่ง่ายที่สุดคือแทนศูนย์ซึ่งอยู่ในช่วง I2 จะได้ f(0) = 0 − 36 = −36 ดังนั้นในช่วง I2 ฟังก์ชันเป็นลบ และในช่วง I1 ฟังก์ชันเป็นบวก

จึงได้ว่า เมื่อพารามิเตอร์อยู่ในช่วง I1 สมการมีสองคำตอบที่แตกต่างกัน และเมื่ออยู่ในช่วง I2 สมการไม่มีคำตอบที่เป็นจำนวนจริง ดูกราฟของฟังก์ชัน f(p) = 4p2 − 36 ได้ ฟังก์ชันเป็นศูนย์ที่บวกสามและลบสาม เป็นลบในช่วง I2 และเป็นบวกในช่วง I1

กราฟของฟังก์ชัน f(p)=4p^2-36

การคำนวณรากของสมการ

ที่เหลือคือคำนวณคำตอบของสมการในกรณีที่สมการมีคำตอบ เริ่มจากกรณีที่สมการมีรากซ้ำหนึ่งราก นั่นคือเมื่อดิสคริมิแนนต์เท่ากับศูนย์ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อพารามิเตอร์เท่ากับบวกหรือลบรากที่สองของเก้า

กรณีที่หนึ่ง p = 3 สมการจะอยู่ในรูป:

x2+2⋅3x+9=0

คำนวณดิสคริมิแนนต์ของสมการนี้ ซึ่งควรได้ศูนย์:

D=b2−4ac=62−4×1×9=36−36=0

คำนวณรากตามสูตร:

x=−b±02a=−62=−3

กรณีที่สอง p = −3 สมการอยู่ในรูป:

x2−2⋅3x+9=0

คำนวณดิสคริมิแนนต์:

D=b2−4ac=(−6)2−4×1×9=36−36=0

คำนวณราก:

x=−b±02a=62=3

ขั้นสุดท้ายคำนวณคำตอบของสมการเมื่อพารามิเตอร์อยู่ในเซต (−∞, −3) ∪ (3, ∞) เราคำนวณดิสคริมิแนนต์ไว้แล้ว จึงคำนวณรากของสมการตามสูตรได้เลย

x1,2=−2p±4p2−362=−2p±4(p2−9)2=−2p±2p2−92=−p±p2−9

ตอนท้ายของการคำนวณได้ตัดทอนเศษส่วนด้วยสอง ดังนั้นนี่คือรากของสมการกำลังสองเมื่อพารามิเตอร์อยู่ในช่วง (−∞, −3) ∪ (3, ∞) ถ้าพารามิเตอร์อยู่ในช่วง (−3, 3) สมการไม่มีคำตอบที่เป็นจำนวนจริง

สารบัญ: สมการกำลังสอง, ดิสคริมิแนนต์, สมการกำลังสองที่มีพารามิเตอร์, สมการกำลังสองในเซตของจำนวนเชิงซ้อน