✖

สมการกำลังสี่ที่อยู่ในรูปกำลังสอง

ตัวอย่างของสมการกำลังสี่ที่อยู่ในรูปกำลังสอง (biquadratic equation) เช่น สมการ 3x4 + 7x2 + 5 = 0 โดยทั่วไป สมการใดที่แปลงด้วยการแปลงที่ทำให้ได้สมการที่สมมูลกันให้อยู่ในรูปต่อไปนี้ได้ เรียกว่าสมการกำลังสี่ที่อยู่ในรูปกำลังสอง:

ax4+bx2+c=0

เมื่อ a b และ c เป็นจำนวนจริง และสัมประสิทธิ์ a ไม่เป็นศูนย์ สมการนี้คล้ายกับสมการกำลังสอง เพียงแต่เลขชี้กำลังมากกว่าสองเท่า จะแก้สมการลักษณะนี้อย่างไร คำตอบคือใช้กลเม็ดเล็กน้อยแปลงให้เป็นสมการกำลังสอง กลเม็ดนี้เรียกว่า การแทนค่า (การเปลี่ยนตัวแปร) ทำได้โดยให้ t = x2 แล้วเขียน t แทนทุกตำแหน่งที่สมการเดิมมี x2 ตัวอย่างเช่น สมการกำลังสี่ที่อยู่ในรูปกำลังสอง

x4−2x2−15=0

แทน x2 ทุกตำแหน่งด้วย t โดยไม่ลืมว่า x4 ก็คือ x2 · x2 ดังนั้น x4 = t2:

t2−2t−15=0

ตอนนี้เห็นแล้วว่าทำไมจึงแทนค่าเช่นนี้ เพราะได้สมการกำลังสองธรรมดา ซึ่งแก้ได้ เช่น โดยคำนวณดิสคริมิแนนต์ หรือโดยการทำเป็นกำลังสองสมบูรณ์ ดิสคริมิแนนต์คือ

D=b2−4ac=(−2)2−4×1×(−15)=64

ดังนั้นรากของสมการคือ

t1,2=−b±D2a=2±642=2±82

จึงได้รากของสมการสองราก:

t1=5,t2=−3

ถึงตอนนี้เราทราบคำตอบของสมการกำลังสอง t2 − 2t − 15 = 0 แล้ว ที่เหลือคือคำนวณคำตอบของสมการกำลังสี่เดิม เราทราบว่าถ้า t เท่ากับห้าหรือลบสาม สมการจะเป็นจริง แต่เราไม่ได้ต้องการคำตอบสำหรับ t เราต้องการคำตอบสำหรับ x เราทราบว่า t = x2 ตามที่กำหนดไว้ตอนแทนค่า ดังนั้นเมื่อแก้สมการ

x2=5และx2=−3

ก็จะได้คำตอบของสมการเดิมสำหรับ x สมการแรกง่าย ถ้า x2 = 5 แล้ว

x1=5,x2=−5

สมการที่สองยากกว่า เพราะ x2 = −3 ไม่มีคำตอบในเซตของจำนวนจริง ต้องหาคำตอบในเซตของจำนวนเชิงซ้อน ถ้าต้องการเฉพาะคำตอบในเซตของจำนวนจริง กล่าวได้ว่าสมการกำลังสี่ที่อยู่ในรูปกำลังสองเดิมมีรากที่เป็นจำนวนจริงสองราก คือ x1=5 และ x2=−5