วงกลมหนึ่งหน่วย
วงกลมหนึ่งหน่วยคือวงกลมธรรมดาที่ไม่มีหน่วยวัด กล่าวให้ชัดคือมีรัศมียาวหนึ่ง วงกลมหนึ่งหน่วยช่วยแสดงบทนิยามของฟังก์ชันตรีโกณมิติแต่ละฟังก์ชันให้เห็นภาพได้ดี
ความหมายของวงกลมหนึ่งหน่วย
วงกลมหนึ่งหน่วยคือวงกลมที่มีรัศมียาวหนึ่ง และมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิดของระบบพิกัด คือจุด (0, 0) ดังรูปต่อไปนี้:
วงกลมแบ่งออกเป็นสี่ส่วน เรียกว่าจตุภาค ด้านขวาบนคือจตุภาคที่ 1 ด้านซ้ายบนคือจตุภาคที่ 2 ด้านซ้ายล่างคือจตุภาคที่ 3 และด้านขวาล่างคือจตุภาคที่ 4 เนื่องจากจะใช้วงกลมนี้แสดงมุม จึงกำกับองศาไว้บนวงกลม แขนของมุมมักเริ่มที่ศูนย์องศาแล้วหมุนทวนเข็มนาฬิกา จุด (0, 1) จึงกำกับด้วยมุมฉาก
บทนิยามของไซน์และโคไซน์บนวงกลม
ฟังก์ชันตรีโกณมิติแต่ละฟังก์ชันแสดงบนวงกลมหนึ่งหน่วยได้ชัดเจนมาก ขั้นแรกวาดมุมมุมหนึ่งบนวงกลมหนึ่งหน่วย จากนั้นจะแสดงว่าอ่านค่าของแต่ละฟังก์ชันจากวงกลมหนึ่งหน่วยได้ที่ใด
วาดมุม AOB (สีแดง) บนวงกลม และให้มุมนี้ชื่อแอลฟา แขนของมุมตัดวงกลมหนึ่งหน่วยที่จุดสองจุด คือ A และ B จุดที่สำคัญคือจุด B ถ้าลากเส้นตรงจากจุด B ให้ขนานกับแกน X (ในรูปคือเส้นประแนวนอน) เส้นตรงนี้จะตัดแกน Y ที่จุดเพียงจุดเดียว ให้จุดนี้คือ Ps จะได้ว่าความยาวของส่วนของเส้นตรง OPs (ส่วนของเส้นตรงสีเขียว) เท่ากับไซน์ของมุมแอลฟา
เนื่องจากเป็นวงกลมหนึ่งหน่วยที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิดของระบบพิกัด ความยาวของส่วนของเส้นตรง OPs (ส่วนของเส้นตรงสีเขียว) จึงเท่ากับพิกัด y ของจุด Ps ซึ่งเท่ากับพิกัด y ของจุด B
บนวงกลมเดียวกันนี้อ่านค่าโคไซน์ได้ด้วย โดยลากเส้นตรงผ่านจุด B ให้ขนานกับแกน Y เส้นตรงนี้จะตัดแกน X ที่จุดหนึ่ง ให้จุดนี้คือ Pc ความยาวของส่วนของเส้นตรง OPc จะเท่ากับโคไซน์ของมุมแอลฟา และกล่าวได้อีกเช่นกันว่าค่านี้เท่ากับพิกัด x ของจุด B และของจุด Pc
บทนิยามของแทนเจนต์และโคแทนเจนต์
เช่นเดียวกับที่นิยามไซน์และโคไซน์บนวงกลมหนึ่งหน่วย ก็นิยามแทนเจนต์และโคแทนเจนต์ได้เช่นกัน เพื่อให้เห็นชัด จะแสดงก่อนว่าแทนเจนต์ปรากฏที่ใดบนวงกลมหนึ่งหน่วย ต้องใช้เส้นตรงอีกเส้นหนึ่ง คือเส้นตรงที่ขนานกับแกน Y และผ่านจุด A หรือจุด (1, 0) ในรูปต่อไปนี้คือเส้นตรงสีฟ้า:
เส้นตรงนี้ตัดรังสี (แขนของมุม) OB ที่จุดหนึ่ง ให้จุดนี้คือ Pt ความยาวของส่วนของเส้นตรง APt จะเท่ากับแทนเจนต์ของมุมแอลฟา และอีกเช่นกัน เพียงใช้พิกัด y ของจุด Pt ก็จะได้แทนเจนต์ของมุมแอลฟา
การแสดงโคแทนเจนต์บนวงกลมหนึ่งหน่วยต้องใช้เส้นตรงอีกเส้นหนึ่ง คราวนี้เป็นเส้นตรงที่ผ่านจุด (0, 1) และขนานกับแกน X ซึ่งเน้นด้วยสีฟ้าเช่นกัน:
เส้นตรงนี้ตัดรังสี (แขนของมุม) OB ที่จุดหนึ่ง ให้จุดนี้คือ Pk ความยาวของส่วนของเส้นตรง CPk จะเท่ากับโคแทนเจนต์ของมุมแอลฟา และเช่นเคย เพียงใช้พิกัด x ของจุด Pk ก็จะได้โคแทนเจนต์ของมุมนั้น
คำถามคือจะเกิดอะไรขึ้นถ้ามุมแอลฟามากกว่า 90 องศาสำหรับแทนเจนต์ และมากกว่า 180 องศาสำหรับโคแทนเจนต์ เพราะในกรณีเหล่านี้เส้นตรงจะไม่ตัดแขนของมุม ดังรูปต่อไปนี้:
ในกรณีนี้ให้ขยายรังสี OB เป็นเส้นตรง แล้วเส้นตรงนี้จะตัดเส้นตรง p
สำหรับแทนเจนต์ก็ทำในทำนองเดียวกัน
กรณีที่แทนเจนต์และโคแทนเจนต์ไม่นิยาม
บนวงกลมหนึ่งหน่วยสังเกตเห็นสิ่งที่น่าสนใจอย่างหนึ่ง ถ้ามุมแอลฟาเท่ากับ 180 องศา เส้นตรง p และแขนของมุมจะไม่ตัดกันเลย เพราะขนานกัน จะแก้ปัญหานี้อย่างไร แก้ไม่ได้ โคแทนเจนต์ของ 180 องศาไม่นิยาม ในทำนองเดียวกัน แทนเจนต์ของ 90 องศาก็ไม่นิยาม เพราะแขนของมุมจะขนานกับแกน Y จึงขนานกับเส้นตรงที่ควรจะตัดกันด้วย รูปต่อไปนี้แสดงกรณีของโคแทนเจนต์
สารบัญ: ฟังก์ชันตรีโกณมิติ, วงกลมหนึ่งหน่วย, ฟังก์ชันตรีโกณมิติผกผัน, สมบัติของไซน์ โคไซน์ แทนเจนต์ และโคแทนเจนต์, สูตรของฟังก์ชันตรีโกณมิติ, กราฟของฟังก์ชันตรีโกณมิติ, กฎของไซน์และกฎของโคไซน์