Jak obliczyć średnią ocen
Jak obliczyć średnią z ocen, które dostaliśmy w szkole? Najpierw pokażemy prosty sposób, w którym wszystkie oceny mają tę samą wagę. Wyobraź sobie, że z pięciu kartkówek dostajesz takie oceny (w polskiej skali od 1 do 6, gdzie 6 to ocena celująca):
Ta ostatnia kartkówka nieźle nam popsuła średnią, co? Żeby obliczyć średnią, dodajemy wszystkie oceny:
A teraz dzielimy ten wynik przez liczbę ocen, czyli przez pięć:
I to wszystko. Średnia ocena wynosi dokładnie 5. Może się zdarzyć, że nie wyjdzie nam dokładnie pełna ocena. Gdybyśmy na przykład lepiej przygotowali się do ostatniej kartkówki i dostali czwórkę, suma wyniosłaby
a średnia
Na świadectwie dostalibyśmy jednak najpewniej i tak piątkę.
Oceny ważone ze sprawdzianów
Czasem niektóre prace są ważniejsze od innych. Na przykład sprawdzian może mieć dwa razy większą wagę. Jak obliczylibyśmy średnią ocenę, gdybyśmy z kartkówek mieli oceny 5, 4, 3, 4, a ze sprawdzianu ładną szóstkę? Jeśli ocena ma podwójną wagę, obliczamy średnią w zwykły sposób, tylko ocenę z podwójną wagą liczymy dwa razy. Obliczamy więc sumę ocen
I dzielimy przez liczbę ocen, ale sprawdzian liczymy jak dwie oceny. Mamy cztery zwykłe oceny i „dwie” oceny ze sprawdzianu. Sumę dzielimy więc przez sześć:
Wychodzi średnia ocena 4,67, co wygląda na całkiem ładną piątkę na świadectwie. Gdyby sprawdzian miał trzy razy większą wagę, policzylibyśmy szóstkę trzy razy:
I przy dzieleniu też policzylibyśmy ją jako trzy oceny, więc dzielilibyśmy
Średnia ocena po zaokrągleniu wynosiłaby 4,86.
Cztery minus?
Co jeśli z kartkówki dostaniesz cztery minus? Cóż, trudno powiedzieć, jak to liczyć, „minus” nie jest w tym przypadku akurat ścisłym pojęciem matematycznym. Każda szkoła liczy go trochę inaczej; często pod „cztery minus” rozumie się „słabszą czwórkę”, co moglibyśmy przełożyć na liczby tak, jakbyśmy dostali ocenę 3,5. Jeśli więc dostaliśmy oceny 6−, 5−, 5, 4, 6, średnią obliczymy jako
i normalnie podzielimy przez pięć, bo mamy pięć ocen:
Średnia ocena wynosi 5. Jeśli oprócz minusów dostajesz jeszcze plusy albo nie wiadomo co jeszcze, o przelicznik musisz zapytać w szkole 🙃.
Oceny ważone jeszcze bardziej
Co jeśli wagi ocen byłyby jeszcze bardziej skomplikowane? Moglibyśmy mieć na przykład takie oceny: 2, 3, 4, 2, 4, przy czym pierwsza ocena miałaby wagę jednej drugiej, druga jednej trzeciej, kolejna zwykłą wagę, następna podwójną, a ostatnia 2,5-krotną. Zapiszmy to w tabeli, żeby było przejrzyściej:
| waga: | ½ | ⅓ | 1 | 2 | 2,5 |
| ocena: | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 |
W pierwszym wierszu mamy wagi, w drugim oceny. Żeby obliczyć średnią ocenę, mnożymy każdą ocenę przez jej wagę. Iloczyn zapiszemy w trzecim wierszu tabeli:
| waga: | ½ | ⅓ | 1 | 2 | 2,5 |
| ocena: | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 |
| iloczyn: | 1 | 1 | 4 | 4 | 10 |
Teraz obliczamy sumę wszystkich iloczynów, czyli dodajemy trzeci wiersz:
Teraz obliczamy sumę wszystkich wag, czyli dodajemy pierwszy wiersz tabeli:
Teraz bierzemy sumę ważonych ocen i dzielimy ją przez sumę wag:
Średnia ocena po zaokrągleniu wynosi mniej więcej 3,2.
Zobacz też
Rozdziały: Średnia arytmetyczna, Mediana, Dominanta, Jak obliczyć średnią ocen, Średnia geometryczna, Średnia harmoniczna